(TAP) - Chính quyền Tổng thống Donald Trump vừa công bố các biện pháp trừng phạt mới nhằm vào Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC); đẩy căng thẳng giữa Washington, D.C. và cơ quan tư pháp quốc tế tiếp tục leo thang.
Theo biện pháp trừng phạt công bố ngày 9/10, tài sản ICC thuộc phạm vi quản lý bởi Hoa Kỳ sẽ bị phong tỏa. Những công ty, cá nhân Hoa Kỳ không thể thực hiện giao dịch với cơ quan tư pháp quốc tế này. Tuy nhiên, Bộ Tài chính (USDT) vẫn cho phép một số giao dịch tiếp tục diễn ra trong vòng 180 ngày để quốc gia thành viên ICC tìm cách giải quyết. Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ (DOS) ngày 9/10 dẫn lời Ngoại trưởng Marco Rubio tuyên bố, Hoa Kỳ muốn ICC chấm dứt hành động “vượt quá thẩm quyền”, đồng thời cảnh báo có thể tìm cách giải thể tòa án nếu các bên sớm không giải quyết bất đồng.
Chính quyền Tổng thống Donald Trump vừa áp biện pháp trừng phạt mới nhằm vào Tòa án Hình sự Quốc tế, thậm chí không loại trừ khả năng giải thể đối phương. Nguồn: state.gov
CBS ngày 9/10 đưa tin, Hoa Kỳ lâu nay luôn phản đối việc ICC ban hành lệnh bắt giữ lãnh đạo Israel liên quan tới cuộc chiến tại Gaza, cũng như cuộc điều tra các cáo buộc quân nhân Hoa Kỳ gây tội ác chiến tranh ở Afghanistan. Thực tế, Hoa Kỳ và Israel đều không tham gia Quy chế Rome (văn kiện thành lập ICC), đồng nghĩa việc cả hai quốc gia không chịu bất cứ ràng buộc nào về mặt tài phán bởi toà án. Dù vậy, ICC lập luận, cơ quan vẫn có thẩm quyền điều tra, truy tố một số tội ác xảy ra trên lãnh thổ thuộc phạm vi tài phán, dù người bị cáo buộc đến từ quốc gia không phải thành viên.
ICC ngày 9/10 đã lên án động thái của Hoa Kỳ, đánh giá biện pháp trừng phạt mới cản trở cách cơ quan hoạt động độc lập. Chủ tịch ICC - bà Tomoko Akane khẳng định, tòa án sẽ tiếp tục làm nhiệm vụ một cách công bằng và kêu gọi 125 quốc gia thành viên hỗ trợ duy trì hoạt động. Reuters ngày 9/10 thông tin, Ngoại trưởng Canada cùng đối tác châu Âu bày tỏ thái độ phản đối, lo ngại lệnh trừng phạt ảnh hưởng đáng kể đến nhân viên tòa án, lẫn gia đình.
Văn phòng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu chỉ trích việc Ủy ban Nobel Na Uy công bố trao giải Nobel Hòa bình cho cựu thẩm phán ICC, đồng thời bác bỏ kết luận về hành vi diệt chủng tại Gaza do ICC đưa ra. Nguồn: X “@IsraeliPM”
Đáng chú ý, quyết định trừng phạt ICC được đưa ra cùng thời điểm Ủy ban Nobel Na Uy chính thức trao giải Nobel Hòa bình 2026 cho ông Navi Pillay - cựu thẩm phán ICC, kiêm cựu Cao ủy Nhân quyền Liên Hợp Quốc (UN). Ông Pillay từng dẫn đầu UN điều tra, xác định Israel thực hiện hành vi diệt chủng tại Gaza. Tài khoản “X” (@IsraeliPM) Văn phòng Thủ tướng Israel - ông Benjamin Netanyahu ngày 9/10 chỉ trích quyết định trao giải, đồng thời bác bỏ nhận định trên.
Huy Niel
