(TAP) - Một tòa án liên bang tại Hawaii vừa ra phán quyết xác định, Cơ quan Dịch vụ Thủy sản Quốc gia (NMFS) đã vi phạm Đạo luật về các loài nguy cấp (ESA). Trước đó, chính quyền ông Trump từng phê duyệt kế hoạch đấu giá quyền khai thác khoáng sản dưới đáy biển ở vùng biển thuộc chủ quyền Hoa Kỳ giao thoa khu vực đảo Samoa.
Phiên đấu giá dự kiến diễn ra ngày 19/11. Tuy nhiên, Tòa án Quận Hoa Kỳ khu vực Hawaii (U.S. District Court for the District of Hawaii) ngày 16/11 đã hủy quy trình tham vấn tác động môi trường mà chính quyền Tổng thống Donald Trump sử dụng để phê duyệt kế hoạch. Động thái này bác bỏ trực tiếp kết luận bởi NMFS hồi tháng 2/2026 - vốn khẳng định hoạt động đấu giá không có khả năng gây ảnh hưởng bất lợi đến các loài thuộc diện bảo vệ.

Tòa án Quận Hoa Kỳ khu vực Hawaii xác định Cơ quan Dịch vụ Thủy sản Quốc gia vi phạm Đạo luật về các loài nguy cấp sai phạm khi phê duyệt đấu giá khai thác đáy biển gần Samo. Nguồn: U.S. District Court for the District of Hawaii
Trong phán quyết ngày 16/11, tòa án liên bang tại Hawaii xác định, NMFS chỉ mới thẩm định tác động bước đầu, song lại bỏ qua ảnh hưởng mà hoạt động thăm dò, khai thác khoáng sản thực tế gây ra. Tòa án lập luận, quy trình đấu giá tiến hành quá gấp rút, thiếu hụt khâu thẩm định, phá vỡ mọi tiền lệ cấp quyền khai thác ở thềm lục địa ngoài khơi. Trên cơ sở đó, hội đồng xét xử kết luận NMFS vi phạm nghiêm trọng ESA.

Nguyên đơn ủng hộ phán quyết từ tòa án, tin rằng mọi kế hoạch khai thác đáy biển đều cần đảm bảo ngăn ngừa nguy cơ gây hại những loài nguy cấp, có ý nghĩa thiêng liêng với cộng đồng bản địa người Samoa. Nguồn: mfat.gov.ws
Vụ kiện do 2 tổ chức Fa’asao Amerika Samoa và Conservation Council for Hawaiʻi khởi xướng ngày 18/8/2026, dưới sự hỗ trợ pháp lý bởi tổ chức môi trường Earthjustice. Đây là vụ kiện đầu tiên nhằm thách thức nỗ lực đẩy nhanh hoạt động khai thác khoáng sản đáy biển của chính quyền ông Trump. Đồng sáng lập Fa’asao Amerika Samoa - Tiến sĩ Elora Raymond hoan nghênh phán quyết, nhấn mạnh người Samoa có mối liên hệ văn hóa, tinh thần sâu sắc cùng đại dương. Bà Raymond tin rằng, mọi kế hoạch khai thác đáy biển đều cần đảm bảo ngăn ngừa nguy cơ gây hại những loài nguy cấp, có ý nghĩa thiêng liêng với cộng đồng bản địa.
Huy Niel











