(TAP) - UNESCO vừa ghi danh thêm 2 di sản tư liệu Việt Nam thuộc Danh mục Di sản tư liệu khu vực châu Á - Thái Bình Dương, làm nổi bật những giá trị lịch sử, văn hóa, xã hội được lưu giữ qua nhiều thế kỷ.
Theo thông tin đăng tải ngày 5/11 trên trang Facebook Thông tin Chính phủ, lúc 15 giờ 20 phút ngày 5/11/2026 (giờ Việt Nam), tại kỳ họp lần thứ 11 ở Jakarta (Indonesia), Ủy ban Chương trình Ký ức thế giới khu vực châu Á - Thái Bình Dương (MOWCAP) đã thông qua hai hồ sơ đề cử của Việt Nam, gồm Văn bia Phố Hiến (Hưng Yên), Ma nhai trên núi Non Nước (Ninh Bình). Hai di sản được bổ sung vào Danh mục Di sản tư liệu khu vực châu Á - Thái Bình Dương, nâng tổng số di sản tư liệu Việt Nam trong các danh mục UNESCO lên 13. Kỳ họp quy tụ hơn 150 đại biểu từ 24 quốc gia thành viên, xem xét 24 hồ sơ, thông qua 21 hồ sơ sau 3 ngày làm việc. Đoàn Việt Nam có đại diện Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Ủy ban UNESCO Việt Nam, Hội đồng Di sản văn hóa quốc gia cùng lãnh đạo, cộng đồng hai tỉnh Hưng Yên, Ninh Bình.
Văn bia Phố Hiến được UNESCO ghi danh vào Danh mục Di sản tư liệu khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Nguồn: Facebook Thông tin Chính phủ
Văn bia Phố Hiến gồm 41 văn bia chữ Hán, chữ Nôm, niên đại thế kỷ XVII đến thế kỷ XX, lưu giữ tại những di tích thuộc Di tích quốc gia đặc biệt Phố Hiến (Hưng Yên). Hệ thống văn bia phản ánh lịch sử hình thành, phát triển thương cảng quốc tế Phố Hiến, từng là điểm giao thương quan trọng giữa Đông Nam Á, Đông Á. Hình thành từ thế kỷ XVI, phát triển cực thịnh thế kỷ XVII, Phố Hiến thu hút thương nhân Trung Quốc, Nhật Bản, Hà Lan, Bồ Đào Nha, Anh. Văn bia còn ghi lại quá trình giao lưu văn hóa, tôn giáo, tín ngưỡng giữa người Việt, người nước ngoài. Đặc biệt, 9 văn bia tại Văn Miếu Xích Đằng thể hiện truyền thống hiếu học người Hưng Yên; một số nội dung ghi nhận đóng góp của phụ nữ vào đời sống tinh thần, tín ngưỡng địa phương.
Ma nhai trên núi Non Nước, tỉnh Ninh Bình. Nguồn: Facebook Thông tin Chính phủ
Ma nhai trên núi Non Nước (Ninh Bình) gồm 43 bản văn khắc trực tiếp trên vách đá tại Di tích quốc gia đặc biệt núi Non Nước, niên đại thế kỷ XIV đến thế kỷ XX. Các bản khắc sử dụng chữ Hán, chữ Nôm, chữ Quốc ngữ, thuộc nhiều thể loại như ngự bút, bia ký, thơ văn, đề từ do vua, quan, danh nhân, nhà văn hóa, nhà thơ lưu lại, bằng kỹ thuật điêu khắc đá truyền thống. Nội dung phản ánh lịch sử dựng nước, giữ nước, giao lưu văn hóa Đông Á, sự dung hợp giữa Phật giáo, Đạo giáo, Nho giáo với tín ngưỡng bản địa Việt Nam. Di sản còn cung cấp tư liệu về văn học Việt Nam thời trung đại, vai trò phụ nữ trong đời sống xã hội, tôn giáo.
Theo MOWCAP, hai hồ sơ đáp ứng tiêu chí về tính xác thực, toàn vẹn, độc bản, ý nghĩa cấp khu vực; đồng thời đi kèm kế hoạch bảo quản, quản lý, phát huy phù hợp. Sau đợt xét duyệt, UNESCO đã đưa 13 di sản tư liệu Việt Nam vào các danh mục, gồm 4 di sản thuộc Danh mục Di sản tư liệu thế giới, 9 di sản thuộc Danh mục Di sản tư liệu khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Kết quả góp phần thực hiện mục tiêu tại Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị, phấn đấu thêm 5 di sản văn hóa được UNESCO ghi danh năm 2030 và 10 di sản năm 2045.
Thuy Huong
