(TAP) - Mười năm sau phán quyết trọng tài Biển Đông, tranh cãi pháp lý vẫn chưa hạ nhiệt. Trong khi 14 quốc gia đồng loạt tái khẳng định giá trị ràng buộc của phán quyết năm 2016, Trung Quốc tiếp tục bác bỏ, khẳng định không công nhận kết quả trọng tài và giữ nguyên các yêu sách về chủ quyền, quyền và lợi ích hàng hải tại Biển Đông.
14 nước đưa ra Tuyên bố chung về vấn đề Biển Đông. Nguồn: www.state.gov
Ngày 12/7, 14 quốc gia gồm Hoa Kỳ, Philippines, Úc, Canada, Estonia, Đức, Ý, Nhật Bản, Latvia, Lithuania, New Zealand, Romania, Slovenia và Vương quốc Anh ra tuyên bố chung nhân dịp tròn 10 năm phán quyết trọng tài Biển Đông được ban hành vào ngày 12/7/2016 theo Phụ lục VII Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS). Tuyên bố chung đã tái khẳng định các tuyên bố chủ quyền bành trướng của Trung Quốc ở Biển Đông là bất hợp pháp dựa trên phán quyết trọng tài năm 2016. Tuyên bố nêu rõ: “Chúng tôi tái khẳng định rằng phán quyết được Tòa Trọng tài đưa ra cách đây mười năm là một cột mốc quan trọng và là phán quyết cuối cùng, có tính ràng buộc pháp lý và dứt khoát giữa Trung Quốc và Philippines liên quan đến các quyền và yêu sách hàng hải mà Tòa Trọng tài đã xem xét”.
Đáp lại, trong tuyên bố phát đi ngày 12/7 (giờ địa phương), Bộ Ngoại giao Trung Quốc (中华人民共和国外交部) nêu rõ lập trường không công nhận và không chấp nhận phán quyết trọng tài Biển Đông năm 2016. Bắc Kinh nhận định, phán quyết trọng tài Biển Đông “bất hợp pháp, vô hiệu và không có giá trị ràng buộc”. Theo Bộ Ngoại giao Trung Quốc, sau một thập kỷ, phán quyết không những không giải quyết được các tranh chấp hàng hải giữa Trung Quốc và Philippines mà còn làm gia tăng căng thẳng, tạo điều kiện để các lực lượng bên ngoài can thiệp vào khu vực. Bắc Kinh cáo buộc, một số quốc gia tiếp tục viện dẫn phán quyết là “không phù hợp xu hướng hòa bình và ổn định”.
Trung Quốc khẳng định bảo vệ chủ quyền, quyền lợi hàng hải tại Biển Đông và cáo buộc một số nước gia tăng hiện diện quân sự trong khu vực. Nguồn: www.fmprc.gov.cn
Bên cạnh việc bác bỏ phán quyết trọng tài, Bắc Kinh tiếp tục khẳng định yêu sách chủ quyền đối với quần đảo Nam Hải, gồm: Đông Sa, Tây Sa, Trung Sa, và Nam Sa. Trung Quốc viện dẫn các “quyền lịch sử” Biển Đông được cho là đã hình thành từ thời Tây Hán, khoảng năm 200 trước Công nguyên. Đề cập đến Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS), Trung Quốc lập luận, những tranh chấp liên quan đến chủ quyền lãnh thổ không thuộc phạm vi điều chỉnh của công ước. Bắc Kinh nhấn mạnh không chấp nhận các cơ chế giải quyết tranh chấp mang tính áp đặt và sẽ tiếp tục theo đuổi phương thức đàm phán, tham vấn hòa bình giữa các bên liên quan.
Hoai Nguyen
