(TAP) - Tòa án Tối cao Hoa Kỳ (SCOTUS) đang xem xét một quy định mới: Liệu người dân có được mặc định mang súng ra vào những nơi tư nhân như quán ăn, siêu thị hay không? Trường hợp tòa thông qua quy định, công dân chỉ có thể mang súng khi chủ cửa hàng đồng ý.
Ngày 20/1, Tòa án Tối cao Hoa Kỳ (Supreme Court of the United States - SCOTUS) chính thức bước vào phiên tranh luận trực tiếp đối với vụ kiện thách thức một đạo luật kiểm soát súng ở bang Hawaii. Tâm điểm tranh chấp nằm ở quy định cấm người dân mang theo vũ khí vào tài sản tư nhân mở cửa cho công chúng, trừ trường hợp có sự chấp thuận rõ ràng từ chủ sở hữu. Phạm vi điều chỉnh bao trùm nhiều không gian quen thuộc như: cửa hàng, trung tâm thương mại, quán bar, nhà hàng, rạp chiếu phim, sân vận động, trang trại hay các bãi biển thuộc sở hữu tư nhân. Riêng tài sản công cộng không nằm trong diện áp dụng do đã chịu sự điều chỉnh bởi những quy định pháp lý riêng biệt.
Vụ kiện diễn ra giữa bối cảnh SCOTUS từng khẳng định bảo vệ quyền mang súng tự vệ của người dân. Phán quyết sắp tới không chỉ ảnh hưởng đến Hawaii mà nguy cơ ảnh hưởng tương lai đạo luật tương tự, hiện áp dụng trên phạm vi bang California, Maryland, New York, New Jersey. Đây là những nơi chính quyền đang cố gắng thiết lập quy tắc “mặc định cấm” để hạn chế sự xuất hiện súng đạn tại địa điểm kinh doanh tư nhân.
Tòa án Tối cao xem xét quyền mang súng ra vào những nơi tư nhân ở Hawaii. Nguồn: Supreme Court of the United States
Ở đơn đề nghị mở phiên điều trần gửi SCOTUS ngày 17/1, phe nguyên đơn - luật sư Alan Beck, đại diện Liên minh Vũ khí Hawaii (Hawaii Firearms Coalition) lập luận, quy định kiểm soát súng quá hà khắc vì cấm mang súng trên phần lớn diện tích đất công cộng thuộc Quận Maui. Ông Beck nói, những người sở hữu súng muốn có khả năng tự vệ ngay giữa đời thường như rút tiền máy ATM vào ban đêm hoặc ăn uống tại nhà hàng,… Phe nguyên đơn nêu rõ, luật tiểu bang hiện hành không cho phép họ làm điều đó khi cơ sở kinh doanh không treo biển chấp nhận mang súng.
Ông Beck nói, mặc dù chủ quán đủ thẩm quyền cấm súng, nhưng họ phải tự dán biển báo rõ ràng. Trường hợp không tồn tại biển cấm, người dân phải được tự do mang súng theo quyền Hiến pháp. Luật sư lo ngại luật Hawaii thực chất ban hành nhằm bảo hộ chủ sở hữu tài sản, giúp họ ngăn chặn súng mà không phải thực hiện thêm bất cứ thủ tục nào.
Trái lại, ABC ngày 20/1 dẫn lời Giám đốc pháp lý thuộc tổ chức vận động an toàn súng Brady United Against Gun Violence - ông Douglas Letter nói, chủ sở hữu tài sản tư nhân có quyền đặt ra quy tắc bảo vệ tài sản. Chính quyền tiểu bang chỉ tạo điều kiện giúp thực thi điều đó dễ dàng hơn. Ông cho rằng luật của Hawaii hợp lý, người mang súng chỉ cần xin phép trước.
Phe nguyên đơn nói rằng, luật kiểm soát súng ở bang Hawaii thực chất ban hành nhằm bảo hộ chủ sở hữu tài sản, giúp họ ngăn chặn súng mà không phải thực hiện thêm bất cứ thủ tục nào. Nguồn: me Court of the United States
SCOTUS nhiều khả năng công bố phán quyết cuối cùng vào cuối tháng 6/2025.
Huy Niel