Những chuyên gia y tế thế giới đang không ngừng nghiên cứu, tìm hiểu nguồn gốc và cách thức hình thành Omicron, nhằm kịp thời ứng phó trước biến thể của COVID-19 trong tương lai.
Theo báo Sức khỏe & Đời sống (Việt Nam) ngày 12/4/2022, hiện nay các nhà khoa học đang tìm hiểu cách Omicron xuất hiện nhằm ngăn chặn biến chủng tiếp theo từ COVID-19.
Mehul Suthar - Nhà virus học thuộc Đại học Emory (Hoa Kỳ) cho biết, khi Omicron lần đầu xuất hiện, thật khó tưởng tượng nó sẽ bùng phát mạnh mẽ như thế.
Tuy nhiên, qua nhiều dữ kiện nghiên cứu, đến nay bí ẩn nguồn gốc và quá trình hình thành Omicron vẫn đang làm khó giới chuyên môn. Thắc mắc về cách một biến thể rất khác so với những chủng trước đó đột ngột hình thành dường như chưa có lời giải đáp.
Truy nguyên nguồn gốc virus là cơ sở để ngăn chặn những biến thể tiếp theo (Nguồn: Sức khỏe & Đời sống)
Phó giáo sư sinh thái học và tiến hóa tại Đại học Chicago Sarah Cobey (Hoa Kỳ) nhận định, tốc độ lây truyền virus sẽ đạt giới hạn (mức trần) trong thời gian tới. Tuy nhiên, không loại trừ khả năng virus sẽ phát triển và thích ứng trước miễn dịch.
Giám đốc điều hành chương trình khẩn cấp về y tế của Tổ chức Y tế Thế giới, Tiến sĩ Mike Ryan giải thích, ảnh hưởng từ môi trường, yếu tố tác động khiến virus liên tục thay đổi. Sự biến đổi, tự tái tạo dẫn đến sai sót trong việc sao chép mã. Phần lớn quá trình trên khiến chúng chết đi hoặc suy yếu.
Quá trình này tác động đến cơ hội sống sót nhưng thỉnh thoảng làm tăng khả năng lây lan, giúp virus mạnh hơn trước miễn dịch chủ thể. Các nghiên cứu mới đây cho thấy, BA.2 - biến thể phụ của Omicron, lây lan nhanh hơn và trở nên phổ biến tại Hoa Kỳ.
Không hẳn tất cả đột biến đều xảy ra theo cùng phương thức. Trải qua nhiều lần truyền nhiễm, virus liên tục tiến hóa và đổi khác so với tổ tiên ban đầu. Quá trình này gọi là “trôi dạt kháng nguyên” - Giải thích nguyên nhân một số biến chủng xuất hiện gần đây như Omicron, BA.2 rất khó xác định nguồn gốc và nguyên tắc hình thành.
Giáo sư tại Khoa Virus Y tế tại Đại học Pretoria ở Nam Phi Marietjie Venterg cho biết, khi Omicron bất ngờ xuất hiện, Delta gần như biến mất. Không loại trừ sự thay đổi chậm và liên tục từ môi trường sống là nguyên nhân phát sinh chủng mới.
Ngoài ra, trong nhiều trường hợp khác, virus không trôi dạt kháng nguyên mà biến đổi theo hình thức khác. Sự thay đổi này xảy ra khi virus động vật tiếp xúc với con người hoặc hai chủng lây nhiễm cùng chủ thể và thực hiện trao đổi chéo gen.
Thái Sơn (TH)
