(TAP) - Tổng thống Donald Trump vừa tuyên bố Hoa Kỳ sẽ khôi phục lại lệnh phong toả hàng hải đối với Iran; đồng thời yêu cầu mọi lô hàng đi qua eo biển Hormuz phải hoàn trả “khoản phí bảo vệ” tương đương 20% tổng giá trị cho Washington.
Tổng thống Donald Trump thông báo sẽ tái áp đặt lệnh phong toả hệ thống cảng biển Iran và yêu cầu khoản phí 20% đối với hàng hóa qua eo biển Hormuz. Nguồn: X (@CENTCOM)
Trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social (@realDonaldTrump) ngày 13/7, Tổng thống Donald Trump tuyên bố, kể từ thời điểm này, Hoa Kỳ được biết đến với vai trò “người bảo vệ eo biển Hormuz”. Theo ông, “để đảm bảo tính công bằng”, phía Washington tiến hành thu khoản phí tương đương 20% tổng giá trị hàng hoá vận chuyển qua eo biển. Nhà lãnh đạo Hoa Kỳ cho rằng đây là “chi phí cần thiết” cho nhiệm vụ đảm bảo an ninh, an toàn hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz.
Bên cạnh đó, ông Trump thông báo sẽ tái áp đặt lệnh phong toả hệ thống cảng biển Iran. Ông nêu rõ: “Eo biển Hormuz đang mở và tiếp tục mở, dù Iran có đồng ý hay không. Chúng tôi đang khôi phục lệnh phong tỏa đối với Iran và chỉ ngăn chặn tàu thuyền, khách hàng Iran ra vào eo biển. Tất cả quốc gia khác vẫn sử dụng eo biển một cách công bằng, rộng mở”. Sau tuyên bố của ông Trump, Bộ Tư lệnh Trung tâm Hoa Kỳ (CENTCOM) cho biết ở mạng xã hội X (@CENTCOM) rằng, quân đội nước này nối lại hoạt động phong tỏa hệ thống cảng biển Iran kể từ 16 giờ ngày 14/7 (giờ miền Đông Hoa Kỳ).
Thông báo do Tổng thống Donald Trump đăng trên mạng xã hội ngày 13/7. Nguồn: Truth Social (@realDonaldTrump)
Phản ứng trước động thái trên, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi lên tiếng chế giễu đề xuất thu phí của ông Trump. Trên mạng xã hội X (@araghchi) ngày 13/7, ông viết: “Tổng thống Hoa Kỳ hoàn toàn đúng. Bất cứ ai đảm bảo an ninh, an toàn cho các tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz đều xứng đáng được bồi thường dịch vụ này”. Ngoại trưởng Araghchi đánh giá mức phí 20% “quá cao”, song ông khẳng định Iran sẽ hành động một cách công bằng và nhấn mạnh “Iran luôn là người bảo vệ eo biển và sẽ mãi mãi như vậy”.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã lên tiếng chế giễu đề xuất thu phí của ông Trump. Nguồn: X (@araghchi)
Việc kiểm soát eo biển Hormuz - nơi vận chuyển 20% nguồn cung dầu mỏ toàn cầu - tiếp tục trở thành mặt trận chiến lược cốt lõi giữa Hoa Kỳ - Iran. Xung đột leo thang khi cả Washington và Tehran đều tăng cường tái áp đặt các biện pháp quân sự, phong tỏa tuyến hàng hải huyết mạch này. Trước đó, Đài truyền hình Nhà nước Iran (IRIB) ngày 12/7 đưa tin rằng, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đóng cửa eo biển Hormuz cho đến khi Hoa Kỳ không còn can thiệp vào việc quản lý khu vực này. Dữ liệu hàng hải từ Marine Traffic ngày 13/7 ghi nhận, hoạt động hàng hải ở eo biển Hormuz giảm mạnh trong giai đoạn ngày 10 - 12/7, số lượng tàu qua lại được xác định giảm khoảng 52% so tuần trước. Marine Traffic đánh giá, căng thẳng đôi bên cùng hàng loạt cảnh báo gần đây của IRGC đã “gây áp lực lên niềm tin, dẫn tới cách tiếp cận thận trọng đối với vận tải thương mại qua eo biển”.
Marine Traffic ghi nhận số lượng tàu thuyền qua eo biển Hormuz đã giảm 52% so với tuần trước. Nguồn: X (@MarineTraffic)
Những diễn biến này ngay lập tức tác động tới thị trường năng lượng toàn cầu, đẩy giá dầu thô tiếp tục đà tăng cao. Theo dữ liệu thị trường trên nền tảng TradingView, tại phiên giao dịch ngày 14/7, giá dầu Brent - thước đo chuẩn của thị trường quốc tế giao dịch chạm mức 85.26USD/thùng, tương ứng mức tăng 3,52%. Đây được xem là mức tăng cao nhất kể từ sau khi Hoa Kỳ và Iran ký kết Bản ghi nhớ (MoU) tạm ngừng xung đột hôm 17/6.
Mie Duong
