(TAP) - Não cần nguồn máu giàu oxy và dưỡng chất liên tục để duy trì hoạt động. Nếu thiếu máu não, người bệnh dễ xuất hiện các triệu chứng như: chóng mặt, hoa mắt, đau đầu, mất thăng bằng hoặc khó tập trung. Tình trạng này xuất phát từ nhiều yếu tố liên quan đến bệnh lý mạch máu, tim mạch.
Trước hết, xơ vữa động mạch là nguyên nhân hàng đầu làm giảm lưu lượng máu lên não. Mảng chất béo tích tụ khiến lòng mạch thu hẹp, cản trở dòng chảy. Lúc mảng xơ vữa tổn thương, cục máu đông dễ dàng hình thành và tắc nghẽn. Đáng chú ý, hệ thống động mạch cảnh ở cổ đảm nhiệm vai trò đưa máu lên não. Khi đoạn mạch này bị hẹp hoặc mảng xơ vữa bong ra rồi di chuyển lên não, người bệnh đối mặt với nguy cơ thiếu máu não thoáng qua hoặc đột quỵ.
Lưu lượng máu lên não suy giảm có thể gây chóng mặt, đau đầu và mất thăng bằng. Nguồn: Ashu Arts Biological (Pinterest)
Bên cạnh vấn đề lòng mạch, hiện tượng tụt huyết áp, nhất là tụt huyết áp tư thế, còn khiến lượng máu lên não suy giảm tạm thời, dễ dẫn đến tình trạng choáng váng, yếu người hoặc ngất xỉu. Song song đó, các bệnh lý tim và rối loạn nhịp tim, điển hình như rung nhĩ, làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông trong buồng tim. Những cục máu đông này di chuyển theo dòng máu lên não, trực tiếp gây tắc nghẽn mạch máu.
Thiếu máu toàn thân có thể làm giảm lượng oxy cung cấp cho não. Nguồn: Bestqool (Pinterest)
Mặt khác, người bệnh cần phân biệt rõ thiếu máu toàn thân với khái niệm “thiếu máu lên não”. Thiếu máu toàn thân xảy ra do cơ thể không đủ hồng cầu hoặc hemoglobin vận chuyển oxy. Nếu tình trạng tiến triển nghiêm trọng, lượng oxy cung cấp cho não bị ảnh hưởng tiêu cực. Tương tự, mất máu cấp tính hay mất nước nặng do nôn ói, tiêu chảy, sốt cao có thể gây giảm thể tích máu lưu thông, ảnh hưởng tới tuần hoàn não.
Ngoài ra, lối sống thiếu lành mạnh như hút thuốc lá, lạm dụng rượu bia và ít vận động làm tăng nguy cơ mắc bệnh mạch máu não. Các bệnh nền gồm tăng huyết áp, cholesterol cao, tiểu đường cũng là những yếu tố phải kiểm soát. Vì vậy, người thường xuyên đau đầu, chóng mặt nên đến cơ sở y tế thăm khám để xác định chính xác nguyên nhân, tránh tự mặc định bản thân bị “thiếu máu não”.
Đặc biệt, khi xuất hiện triệu chứng đột ngột kèm dấu hiệu méo miệng, yếu hoặc tê một bên cơ thể, khó nói, nhìn mờ, lú lẫn, người nhà cần đưa bệnh nhân đi cấp cứu ngay vì đây có thể là dấu hiệu cảnh báo đột quỵ cần được xử trí kịp thời. Kiểm soát tốt huyết áp, đường huyết, cholesterol, kết hợp duy trì vận động cùng chế độ ăn uống khoa học rất quan trọng nhằm bảo vệ sức khỏe tim mạch, não bộ.
Thanh Trong
