(TAP) - Mỗi khi xuân chạm ngõ, sắc mai vàng lại lặng lẽ lan tỏa khắp nẻo đường miền Nam Việt Nam, như một tín hiệu thân quen báo mùa Tết đã về. Giữa không gian rộn ràng của năm mới, mai vàng không chỉ tô điểm cảnh sắc mà còn gửi gắm niềm tin vào bình an, sung túc và những khởi đầu hanh thông.
Hoa mai vàng (tên khoa học Ochna integerrima) còn gọi là hoàng mai hay huỳnh mai. Nguồn: landotbien.net
Hoa mai vàng, tên khoa học Ochna integerrima, còn gọi là hoàng mai hay huỳnh mai. Theo dòng chảy lịch sử và ký ức văn hóa, thuở cha ông mở cõi phương Nam, những cây mai hoang dại với năm cánh hoa mảnh mai, nở đúng độ xuân sang, đã theo chân con người về trước hiên nhà, dần trở thành nét sinh hoạt không thể thiếu mỗi dịp Tết. Trải qua bao thế hệ, mai vàng in sâu vào đời sống tinh thần người Nam Bộ, đến mức thiếu vắng sắc hoa ngày đầu năm thường gợi cảm giác xuân chưa trọn vẹn. Bên cạnh giống mai truyền thống, nhiều biến thể cũng được ưa chuộng như mai 10 cánh (mai ghép), mai trắng, mai cam, mai tứ quý hay mai nghinh xuân. Mỗi loại mang vẻ đẹp và sắc thái riêng, góp phần làm phong phú diện mạo Tết Việt.
Về đặc tính sinh học, mai thuộc nhóm cây đa niên, có thể sống hơn một thế kỷ. Cây thân gỗ, gốc lớn, rễ ăn sâu, vỏ xù xì, cành nhánh đan xen tạo dáng cổ kính. Cuối đông, lá rụng để dồn nhựa nuôi nụ; khi tiết trời ấm dần, nụ bung nở. Trên mỗi cành thường xuất hiện một nụ chính, sau đó phát triển thành nhiều búp nhỏ và chỉ trong khoảng một tuần sẽ đồng loạt khoe sắc, tạo thành chùm hoa vàng rực rỡ. Chu kỳ sinh trưởng ấy gợi nên hình ảnh hồi sinh mạnh mẽ, khởi đầu tươi mới. Dù thời gian nở chỉ kéo dài vài ngày, sắc vàng rực rỡ vẫn đủ làm bừng sáng không gian sống. Chính sự ngắn ngủi đó càng nhắc nhở con người trân trọng khoảnh khắc sum vầy, nâng niu những giây phút đoàn tụ đầu năm.
Mai vàng đại diện cho may mắn, thịnh vượng cùng hy vọng năm mới hanh thông. Nguồn: landotbien.net
Trong tâm thức dân gian, mai vàng biểu trưng cho tài lộc, thịnh vượng và sức sống bền bỉ. Tuổi thọ kéo dài hàng chục, thậm chí hàng trăm năm, phản ánh tinh thần dẻo dai, kiên cường, đồng thời gửi gắm ước nguyện xua tan điều không may, giữ yên mái ấm. Bởi vậy, mỗi dịp Tết, người người lại chăm chút lựa chọn những chậu mai nhiều hoa, dáng đẹp, đặt nơi trang trọng như một lời chúc đầu xuân gửi đến gia đình và người thân.
Giữa nhịp sống hiện đại đổi thay từng ngày, mai vàng vẫn lặng lẽ hiện diện như sợi dây kết nối quá khứ với hiện tại. Không chỉ đánh dấu thời khắc giao mùa, sắc mai còn gìn giữ hồn Tết, lưu lại bản sắc văn hóa dân tộc qua từng độ xuân về.
Mai còn xuất hiện qua nhiều biến thể như mai chiếu thủy, mai trắng, mai cam, mai tứ quý hay mai nghinh xuân. Nguồn: nongnghieppho.vn
Thanh Trúc