(TAP) - Israel và Lebanon đã nhất trí ngừng bắn trong 10 ngày, bắt đầu từ chiều 16/4 (giờ địa phương) thông qua thỏa thuận do Hoa Kỳ làm trung gian. Đồng thời, phía Washington cũng đang xúc tiến cuộc gặp gỡ đầu tiên giữa lãnh đạo hai quốc gia này.
Tổng thống Donald Trump thông báo Israel - Lebanon sẽ ngừng bắn 10 ngày. Nguồn: The White House
Trên nền tảng Truth Social (@realDonaldTrump) ngày 16/4, Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump thông báo, lãnh đạo Israel cùng Lebanon sẽ chính thức bắt đầu một lệnh ngừng bắn kéo dài 10 ngày lúc 17 giờ ngày 16/4 (giờ miền đông Hoa Kỳ, tức 4 giờ sáng ngày 17/4 giờ Việt Nam). Thông báo được đưa ra sau khi Tổng thống Trump điện đàm với Tổng thống Lebanon Joseph Aoun và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu. Hiện không rõ nhóm vũ trang Hezbollah có thuộc phạm vi áp dụng của lệnh ngừng bắn không, song, trong tuyên bố khác ở Truth Social, Tổng thống Trump kêu gọi lực lượng này “hành xử đúng mực” vào thời điểm Israel - Lebanon đình chiến.
Ông Trump cho biết thêm, Tổng thống Joseph Aoun và Thủ tướng Netanyahu dự kiến thăm Nhà Trắng cũng như tiến hành đàm phán hòa bình “trong vòng 4 đến 5 ngày tới”. Ông mô tả đây sẽ là cuộc gặp gỡ “mang ý nghĩa đầu tiên” giữa Israel - Lebanon kể từ năm 1983. Đồng thời, Tổng thống Trump đã chỉ đạo Phó Tổng thống JD Vance, Ngoại trưởng Marco Rubio, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Dan Razin Caine làm việc với các bên để đạt một nền hòa bình lâu dài.
Thông báo về lệnh ngừng bắn giữa Israel - Lebanon của Tổng thống Trump. Nguồn: Truth Social (@realDonaldTrump)
Cùng ngày, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ (U.S. Department of State - DOS) ban hành một tuyên bố gồm 6 điều khoản của lệnh ngừng bắn, đồng thời là “những điều kiện đàm phán cần thiết”. Theo nội dung tuyên bố, lệnh ngừng bắn được xem như “thiện chí” từ phía Israel, tạo không gian đối thoại. Thời điểm ngừng bắn, Israel vẫn bảo lưu quyền thực hiện mọi biện pháp tự vệ trước mối đe dọa, song cam kết không triển khai hoạt động quân sự tấn công vào lãnh thổ Lebanon. Thỏa thuận cũng để ngỏ khả năng gia hạn nếu hai bên đạt tiến triển tại cuộc đàm phán và Lebanon chứng minh năng lực thực thi chủ quyền. Cả hai quốc gia đều đề nghị Hoa Kỳ tiếp tục vai trò trung gian nhằm tháo gỡ một số vấn đề tồn đọng.
Văn phòng Thủ tướng Israel ngày 16/4 dẫn lời ông Benjamin Netanyahu xác nhận việc đồng ý tạm đình chiến 10 ngày để “cố gắng thúc đẩy thỏa thuận hoà bình”. Ông Netanyahu tái khẳng định hai điều kiện tiên quyết cho thỏa thuận ngừng bắn gồm: giải giáp Hezbollah và một thoả thuận hoà bình lâu dài “dựa trên sức mạnh”. Về phía Lebanon, trước khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực, Văn phòng Tổng thống Lebanon Joseph Aoun đăng tải thông điệp lên mạng xã hội X (@LBpresidency) bày tỏ cảm ơn Tổng thống Donald Trump vì “những nỗ lực” thúc đẩy lệnh ngừng bắn ở Lebanon. Tuy nhiên, ông Aoun từ chối đề nghị điện đàm trực tiếp cùng người đồng cấp Israel do ông Trump đưa ra.
Thủ tướng Netanyahu xác nhận đồng ý ngừng bắn 10 ngày. Nguồn: X (@IsraeliPM)
Lebanon đã bị cuốn vào cuộc xung đột Hoa Kỳ - Israel với Iran, bởi lực lượng Hezbollah do Iran hậu thuẫn đóng quân tại Lebanon tiến hành tập kích Israel hôm 2/3 để trả thù cho cựu Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei. Phía Tel Aviv cũng đáp trả bằng hàng loạt đợt không kích dữ dội thủ đô Beirut cùng chiến dịch quân sự trên bộ tấn công miền Nam Lebanon. Tuy nhiên, tình hình có bước ngoặt mới vào ngày 14/4 khi nhà ngoại giao cấp cao Israel và Lebanon tiến hành cuộc tiếp xúc đầu tiên ở thủ đô Washington (Hoa Kỳ), sau hơn 3 thập kỷ đối đầu căng thẳng. Cuộc họp kéo dài khoảng 2 tiếng, được các bên đánh giá diễn ra rất tích cực.
Các nhà ngoại giao cấp cao của Israel - Lebanon có cuộc tiếp xúc lịch sử tại Hoa Kỳ hôm 14/4. Nguồn: X (@yechielleiter)
Thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel - Lebanon có thể sẽ tạo đà cho những nỗ lực của Tổng thống Donald Trump trong việc chấm dứt chiến tranh cùng Iran. Vấn đề Hezbollah là một trong các nút thắt khiến lệnh đình chiến hai tuần Hoa Kỳ - Iran bị rạn nứt. Trong khi Iran và Pakistan - quốc gia giữ vai trò trung gian khẳng định thỏa thuận ngừng bắn bao gồm cả hoạt động quân sự chống Hezbollah, phía Hoa Kỳ - Israel đã thẳng thừng bác bỏ, làm gia tăng trở ngại đối với tiến trình đàm phán ở Islamabad (Pakistan) hôm 11/4.
Mie Duong
