(TAP) - Hoa Kỳ và Saudi Arabia vừa ký thỏa thuận hạt nhân dân sự trị giá hàng tỷ USD. Hợp đồng dài hạn này mở ra kỷ nguyên mới, định hình lại mối quan hệ hợp tác năng lượng, địa chính trị giữa Washington, D.C. - Riyadh trong nhiều thập kỷ tới.
Tài khoản “X” (@ENERGY) Bộ Năng lượng Hoa Kỳ (DOE) ngày 22/7 nhận định, thỏa thuận song phương tạo điều kiện để doanh nghiệp Hoa Kỳ tham gia vào chương trình điện hạt nhân ở Saudi Arabia; đồng thời giúp Washington, D.C. thúc đẩy xuất khẩu công nghệ tương ứng. Ngoài ra, DOE thông tin, người đứng đầu cơ quan - Bộ trưởng Chris Wright cùng Bộ trưởng Bộ Năng lượng Saudi Arabia - Hoàng tử Abdulaziz bin Salman còn ký biện pháp đảm bảo an toàn, kiểm soát hạt nhân hiệu quả.
Bộ Năng lượng Hoa Kỳ vừa ký thỏa thuận hạt nhân dân sự trị giá hàng tỷ USD cùng Saudi Arabia. Nguồn: X “@ENERGY”
Tại lễ ký kết ngày 22/7, ông Wright tuyên bố, các bên tham gia sẽ tuân thủ tiêu chuẩn an toàn hạt nhân mức cao nhất, cam kết chống phổ biến vũ khí huỷ diệt hàng loạt. Saudi Arabia ưu tiên sử dụng công nghệ và đội ngũ chuyên gia hàng đầu Hoa Kỳ. Song, theo Đạo luật Năng lượng Nguyên tử (Atomic Energy Act), hợp tác vẫn cần trình Quốc hội Hoa Kỳ xem xét trước khi chính thức có hiệu lực.
Quan sát bởi TAP News, động thái trên diễn ra giữa bối cảnh Hoa Kỳ muốn gia tăng sức ép lên Iran liên quan đến chương trình hạt nhân. Một số nghị sĩ đảng Dân chủ (DP), điển hình là Thượng nghị sĩ Chris Murphy ngày 22/7 lo ngại, việc Hoa Kỳ hỗ trợ Saudi Arabia làm gia tăng nguy cơ chạy đua phát triển vũ khí hạt nhân ở khu vực Trung Đông.
Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ Chris Murphy lo ngại, động thái hỗ trợ Saudi Arabia làm gia tăng nguy cơ chạy đua phát triển vũ khí hạt nhân ở khu vực Trung Đông. Nguồn: X “@ChrisMurphyCT”
Ngược lại, giới doanh nghiệp Hoa Kỳ đánh giá cao cơ hội hợp tác. Ông Dan Sumner - CEO Cong ty điện lực Westinghouse đánh giá, thỏa thuận giúp tăng cường an ninh năng lượng, mở rộng cơ hội kinh doanh cho doanh nghiệp nội địa. Ngoài Westinghouse, CNBC ngày 22/7 đưa tin, nhiều công ty bao gồm Bechtel, BWXT, Centrus cũng đặt nhiều kỳ vọng vào thị trường Saudi Arabia. Bởi nếu chính quyền Washington, D.C. không hành động, Riyadh có thể sẽ rót vốn sang một số quốc gia khác như Pháp, Nga hoặc Trung Quốc nhằm mua thiết bị, công nghệ hạt nhân.
Hiện, Saudi Arabia phụ thuộc gần như hoàn toàn nhiên liệu hóa thạch để sản xuất điện. Dẫn dữ liệu trực tuyến từ Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), khoảng 60% điện năng nước này đến từ khí đốt tự nhiên, gần 40% nhờ dầu mỏ. Saudi Arabia còn là quốc gia sản xuất dầu lớn nhất thuộc Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC).
Cơ quan Năng lượng Quốc tế ước tính, khoảng 60% điện năng nước này đến từ khí đốt tự nhiên, gần 40% nhờ dầu mỏ. Nguồn: iea.org
Mobius Nguyen
