(TAP) - Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump vừa tuyên bố sẽ dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với Thổ Nhĩ Kỳ; đồng thời để ngỏ khả năng nối lại thương vụ bán tiêm kích F-35.
Trong cuộc họp báo ngày 7/7 sau buổi làm việc cùng Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan bên lề hội nghị thượng đỉnh các nhà lãnh đạo NATO tại Ankara, Tổng thống Donald Trump tuyên bố chính quyền Hoa Kỳ sẽ dỡ bỏ biện trừng phạt theo “Đạo luật Chống lại đối thủ của Hoa Kỳ thông qua trừng phạt” (CAATSA) đối với Thổ Nhĩ Kỳ. Đồng thời, nhà lãnh đạo Hoa Kỳ cũng khẳng định sẽ sớm đưa ra quyết định về việc chuyển giao máy bay chiến đấu F-35 đến quốc gia Thổ Nhĩ Kỳ. Ông nhấn mạnh: “Đó là quyết định chúng ta sẽ đưa ra, đó là một chiếc máy bay tuyệt vời, chiếc máy bay tốt nhất từ trước đến nay và chắc chắn là điều chúng ta sẽ xem xét”.
Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump và Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan tại cuộc họp báo sau buổi làm việc ngày 7/7 tại Ankara. Nguồn: X (@WhiteHouse)
Tuy nhiên, theo luật pháp Hoa Kỳ, Tổng thống không thể tự ý chấm dứt hoàn toàn các lệnh trừng phạt thuộc Đạo luật CAATSA mà bắt buộc phải tuân thủ nghiêm ngặt quy trình giám sát từ Quốc hội. Washington chính thức áp đặt CAATSA lên Ankara vào năm 2020 vì mua hệ thống phòng không S-400 của Nga. Biện pháp trừng phạt bao gồm lệnh cấm xuất khẩu vũ khí, từ chối cấp phép xuất khẩu cho Cơ quan Công nghiệp Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ (SSB) và loại Ankara khỏi chương trình chế tạo siêu chiến đấu cơ tàng hình F-35.
Tổng thống Trump tuyên bố sẽ dỡ bỏ các lệnh trừng phạt theo Đạo luật CAATSA và cân nhắc nối lại thương vụ chuyển giao tiêm kích F-35. Nguồn: X (@RTErdogan)
Chỉ vài giờ sau tuyên bố của Tổng thống Donald Trump, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã lên tiếng phản đối. Trong cuộc phỏng vấn cùng hãng tin CNN, ông Netanyahu bày tỏ sự lo ngại thương vụ này sẽ “phá vỡ cán cân quyền lực ở Trung Đông”. Lãnh đạo Israel cảnh báo: “Đây không phải lực lượng vì hòa bình và ổn định. Hành động gây hấn có thể xuất hiện nếu họ được trao quyền lực đó”. Thủ tướng Netanyahu nhấn mạnh, việc bán vũ khí “không biến Thổ Nhĩ Kỳ thành một quốc gia thân thiện với Hoa Kỳ. Ông mô tả Ankara là “một chế độ chịu ảnh hưởng sâu sắc Tổ chức Anh em Hồi giáo, một thế lực vốn đối địch Hoa Kỳ”.
Quan hệ Thổ Nhĩ Kỳ - Israel đã rơi vào vòng căng thẳng kể từ khi cuộc chiến tại Dải Gaza bùng nổ. Thổ Nhĩ Kỳ là một trong những nước chỉ trích mạnh mẽ chiến dịch quân sự của Israel và lên tiếng ủng hộ lực lượng Hamas. Bên cạnh đó, chính quyền Hoa Kỳ cùng đồng minh thân cận Israel hiện cũng đang tồn tại nhiều bất đồng, giữa bối cảnh các hành động quân sự do Israel triển khai ở Lebanon liên tục đe dọa, làm đổ vỡ thỏa thuận ngừng bắn nhằm chấm dứt xung đột giữa Hoa Kỳ - Iran.
Mie Duong
