Ngày 8/4 tới đây (theo giờ Bắc Mỹ) sẽ xảy ra siêu nhật thực toàn phần, hiện tượng chỉ diễn ra trăm năm một lần. Bên cạnh sự phấn khích của người dân, các chuyên gia, cơ quan chuyên môn và chính quyền các địa phương đã đưa ra một số cảnh báo, giúp công dân giữ an toàn trong suốt thời gian diễn ra nhật thực.
Theo thông tin từ Cơ quan Hàng không và Vũ trụ (National Aeronautics and Space Administration) Hoa Kỳ, nhật thực toàn phần hiện tượng xảy ra khi Mặt trăng đi qua giữa Mặt trời và Trái đất, che khuất hoàn toàn Mặt trời. Khi quan sát nhật thực từ vị trí bóng Mặt trăng che phủ hoàn toàn Mặt trời (được gọi là đường đi của nhật thực toàn phần), người xem có thể trải nghiệm toàn bộ quá trình xảy ra sự kiện.
Trong suốt khoảng thời gian đó, bầu trời sẽ trở nên tối tăm như thể đang là bình minh hoặc hoàng hôn. Nếu điều kiện thời tiết cho phép, những người quan sát dọc theo đường đi của nhật thực toàn phần sẽ thấy những quầng sáng hay bầu khí quyển bên ngoài - thứ thường bị che khuất bởi bề mặt sáng của Mặt trời.
Vào một số thời điểm diễn ra hiện tượng “mặt trăng nuốt chửng mặt trời” nếu trực tiếp quan sát bằng mắt thường có thể gây nguy hại cho mắt. Theo Prevent Blindness - Tổ chức an toàn sức khỏe mắt tình nguyện hàng đầu Hoa Kỳ chuyên chống mù lòa và bảo vệ thị lực được thành lập từ năm 1908, việc tiếp xúc mắt với ánh nắng mặt trời mà không có biện pháp bảo vệ thích hợp khi nhật thực có thể gây ra “mù nhật thực” (eclipse blindness) hoặc bỏng võng mạc, còn được gọi là bệnh võng mạc do mặt trời (solar retinopathy). Tổn thương này phá hủy các tế bào ở võng mạc (phía sau mắt) tạm thời hoặc thậm chí vĩnh viễn.
Công dân cần giữ an toàn trong suốt thời gian diễn ra nhật thực toàn phần (Nguồn: National Aeronautics and Space Administration)
Để chuẩn bị tốt cho công dân trong suốt thời gian diễn ra nhật thực toàn phần 2024, Tòa thị chính Las Vegas (Las Vegas City Hall) khuyến cáo, cần sử dụng kinh Eclipse bảo vệ mắt khi quan sát hiện tượng. Tuy nhiên, không sử dụng loại kính này khi nhìn qua ống kính máy ảnh, kính viễn vọng, ống nhòm hoặc bất kỳ thiết bị quang học nào khác vì tia mặt trời có thể đốt cháy bộ lọc, gây thương tổn nghiêm trọng.
Bên cạnh đó, công dân cần thường xuyên cập nhật, theo dõi thông tin về dự báo thời tiết không gian do các tổ chức có chuyên môn khuyến cáo, điển hình như Trung tâm dự báo thời tiết không gian của NOAA (NOAA's Space Weather Prediction Center). Những dự báo này sẽ bảo vệ người quan sát những ảnh hưởng tiêu cực từ lửa mặt trời, đồng thời cho phép thực hiện nhanh các biện pháp phòng chống.
Trong thời gian hoạt động của mặt trời tăng cao, công dân địa phương cũng cần chú ý bảo vệ các thiết bị điện tử. Hãy cân nhắc rút phích cắm của thiết bị nhạy cảm hoặc sử dụng thiết bị chống sét lan truyền để bảo vệ chống lại sự đột biến điện do lửa mặt trời gây ra.
Như đã đề cập, nhật thực có nguy cơ gây ra các ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe con người. Do đó, người dân được khuyến cáo nên giảm thiểu hoạt động ngoài trời, nhất là trong các cơn bão địa từ do lửa mặt trời gây ra. Mức độ phóng xạ tăng lên gây rủi ro cho các phi hành gia trong không gian và thậm chí cả hành khách đi máy bay ở độ cao lớn.
Công dân cần biết rằng các tia sáng mặt trời có thể làm gián đoạn hệ thống liên lạc, một phương pháp liên lạc thay thế, chẳng hạn như điện thoại vệ tinh hoặc liên lạc vô tuyến là điều cũng cần chú trọng.
Bora Thuong
