(TAP) - Giới chức Hoa Kỳ nhận định Canada sẽ phải “hối hận” về quyết định nhập khẩu xe điện Trung Quốc với mức thuế ưu đãi. Phản ứng này được đưa ra sau khi Bắc Kinh - Ottawa đạt thỏa thuận cho phép nhập khẩu tối đa 49.000 xe điện sản xuất tại Trung Quốc mỗi năm và giảm mạnh thuế suất từ 106,1% xuống còn 6,1%.
Trong sự kiện Freedom Means Affordable Cars Tour ngày 16/1 tại nhà máy Ford (bang Ohio), Bộ trưởng Giao thông vận tải Hoa Kỳ Sean Duffy đã nêu quan điểm trước quyết định nhập xe điện Trung Quốc của Chính phủ Canada. Ông Duffy nói rằng: “Tôi nghĩ họ sẽ nhìn lại quyết định và chắc chắn hối hận vì hợp tác với Trung Quốc để nhập khẩu xe điện”. Đại diện Thương mại Hoa Kỳ Jamieson Greer, Giám đốc Cơ quan Bảo vệ Môi trường Lee Zeldin cũng đến tham dự sự kiện. Trả lời phỏng vấn đài CBC, ông Greer cho biết: “Không có nhiều xe Trung Quốc được bán ở Hoa Kỳ. Lý do là chúng ta áp thuế nhập khẩu để bảo vệ công nhân ngành ô tô Hoa Kỳ, người dân Hoa Kỳ. Canada đã cố gắng xin giảm thuế nông nghiệp bằng việc đưa xe điện vô thị trường. Tôi nghĩ về lâu dài họ sẽ không thích thỏa thuận này”. Đại diện Thương mại Hoa Kỳ nhấn mạnh: “Xe ô tô Hoa Kỳ vẫn tiếp tục xuất khẩu sang Canada. Chúng ta sở hữu thị phần rất lớn, GDP Canada phụ thuộc vào Hoa Kỳ”.
Bộ trưởng Giao thông vận tải Hoa Kỳ Sean Duffy tại sự kiện Freedom Means Affordable Cars Tour ngày 16/1. Nguồn: X (@USDOT)
Động thái trên diễn ra trong bối cảnh Văn phòng Thủ tướng Canada ngày 16/1 thông báo Canada sẽ cho phép nhập khẩu tối đa 49.000 xe điện (EV) Trung Quốc, tương đương 3% tổng lượng xe nhập khẩu, với mức thuế ưu đãi 6,1%. Đây là kết quả đạt được thông qua chuyến thăm Trung Quốc đầu tiên kéo dài 4 ngày của Thủ tướng Canada Mark Carney. Ông Carney kỳ vọng thỏa thuận này giúp thúc đẩy dòng vốn đầu tư Trung Quốc vô ngành công nghiệp ô tô Canada, tạo thêm việc làm mới, đồng thời đảm bảo sự phát triển mạnh mẽ chuỗi cung ứng xe điện. Đổi lại, phía Trung Quốc cũng cam kết giảm mạnh thuế quan hạt cải dầu (canola) - mặt hàng xuất khẩu chiến lược Canada, từ 84% xuống còn 15%, chính thức có hiệu lực vào ngày 1/3/2026. Ngoài ra, Trung Quốc dự kiến miễn các biện pháp thuế “chống phân biệt đối xử” với bột cải dầu, đậu Hà Lan, tôm hùm, cua Canada.
Thủ tướng Canada Mark Carney và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình gặp gỡ và ký kết những thoả thuận mới. Nguồn: X (@CanadaPM)
Trái ngược quan điểm của các quan chức Hoa Kỳ, Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump lại bày tỏ sự ủng hộ ông Carney: “Đó là điều ông ấy nên làm. Việc ký kết một thỏa thuận thương mại là điều tốt. Nếu có thể đạt thỏa thuận cùng Trung Quốc, thì nên làm điều đó” - ông Trump phát biểu tại Nhà Trắng ngày 16/1. Trước khi đạt được thỏa thuận mới, Canada từng đi cùng Hoa Kỳ trong việc áp thuế nhập khẩu bổ sung 100% đối với xe điện Trung Quốc vào năm 2024, dưới thời cựu Thủ tướng Canada Justin Trudeau. Theo Bộ Tài chính Canada, nguyên nhân xuất phát từ tình trạng ngành công nghiệp xe điện nội địa phải đối mặt sự cạnh tranh không lành mạnh. Đáp lại, Trung Quốc đã thực hiện chính sách trả đũa bằng cách áp thuế 100% lên hạt cải dầu của Canada. Tuy nhiên, Bắc Kinh khẳng định sẵn sàng gỡ biện pháp thuế trừng phạt nếu Ottawa bãi bỏ thuế xe điện.
Mie Duong