(TAP) - Vấn đề quyền riêng tư tại châu Âu tiếp tục gây tranh cãi khi Nghị viện châu Âu (EP) không đủ số phiếu để bác bỏ việc gia hạn cơ chế "Chat Control 1.0". Theo đó, các nền tảng trực tuyến vẫn được phép tự nguyện quét tin nhắn riêng tư để phát hiện nội dung lạm dụng trẻ em cho đến năm 2028.
Nghị viện châu Âu vừa thông qua Luật Kiểm soát trò chuyện trực tuyến 1.0. Nguồn: fightchatcontrol.eu
Trong phiên bỏ phiếu mới nhất vào ngày 9/7 ở Nghị viện châu Âu, kiến nghị bác bỏ việc gia hạn “Chat Control 1.0” chỉ nhận được 314 phiếu ủng hộ, 276 phiếu phản đối và 17 phiếu trắng. Mặc dù số phiếu thuận nhiều hơn số phiếu chống, nhưng kết quả trên vẫn không đạt ngưỡng đa số tuyệt đối 361 phiếu theo quy định. Vì vậy, cơ chế quét tự nguyện đối với một số hình thức liên lạc riêng tư tiếp tục duy trì đến năm 2028. Ở cùng phiên họp, đề xuất chỉ cho phép quét thông tin liên lạc riêng tư của các nghi phạm do cơ quan tư pháp xác định cũng không đạt số phiếu tối thiểu cần thiết để thông qua, ghi nhận kết quả 322 phiếu thuận, 255 phiếu chống.
Phiên họp của Nghị viện châu Âu về cơ chế "Chat Control 1.0" và các đề xuất liên quan đến quy định bảo vệ trẻ em trên môi trường trực tuyến. Nguồn: fightchatcontrol.eu
Việc kéo dài “Chat Control 1.0” đồng nghĩa những công ty công nghệ tiếp tục có cơ sở pháp lý để tự nguyện quét một số hình thức liên lạc riêng tư nhằm phát hiện tài liệu lạm dụng tình dục trẻ em mà không cần lệnh khám xét hoặc nghi ngờ cụ thể đối với người sử dụng. Phạm vi áp dụng bao gồm tin nhắn trực tiếp trên các nền tảng Instagram, Discord, Snapchat, Skype, Xbox,... cùng dịch vụ thư điện tử Gmail thuộc Google và iCloud Mail thuộc Apple.
Trong khi đó, các bài đăng công khai trên mạng xã hội, dữ liệu lưu trữ trên nền tảng đám mây chịu sự kiểm tra bằng cơ chế pháp lý khác. Ngoài ra, người dùng có thể báo cáo nội dung vi phạm hoặc cơ quan chức năng tiến hành giám sát có mục tiêu khi có lệnh của tòa án. Song, cơ chế này không áp dụng ở trường hợp cuộc trò chuyện được mã hóa đầu cuối, như trên WhatsApp. Bên cạnh đó, các nhà cung cấp dịch vụ nhắn tin, thư điện tử châu Âu cũng chưa từng triển khai biện pháp quét theo cơ chế “Chat Control 1.0”.
Bên cạnh duy trì quy định tạm thời, Liên minh châu Âu (EU) đang đàm phán khuôn khổ pháp lý dài hạn mang tên “Chat Control 2.0” (còn gọi là Quy định CSAM); hướng đến tăng cường bảo vệ trẻ em trước nguy cơ bị xâm hại tình dục trên không gian mạng. Theo đề xuất từ Nghị viện châu Âu, lệnh phát hiện bắt buộc chỉ nên áp dụng đối với các nghi phạm cụ thể thay vì quét diện rộng. Cơ quan này cũng đề xuất thành lập Trung tâm Bảo vệ Trẻ em EU để phát hiện, loại bỏ có hệ thống tất cả nội dung lạm dụng tình dục trẻ em trên internet; đồng thời yêu cầu các ứng dụng nhắn tin áp dụng nguyên tắc “bảo mật ngay từ khâu thiết kế”, hạn chế hành vi dụ dỗ trẻ em qua mạng.
Hiện, các quốc gia thành viên EU chưa tìm được tiếng nói chung về khuôn khổ pháp lý lâu dài. Nhiều nước tiếp tục ủng hộ cơ chế quét tự nguyện cho một số hình thức liên lạc riêng tư nhằm hỗ trợ phát hiện, ngăn chặn tài liệu lạm dụng tình dục trẻ em. Ngược lại, các tổ chức bảo vệ quyền riêng tư nhận định rằng, việc kéo dài “Chat Control 1.0” làm chậm quá trình hoàn thiện khung pháp lý mới; đặt ra nguy cơ ảnh hưởng quyền riêng tư, bảo mật thông tin người dùng.
Quang Dung
