(TAP) - Dân số thế giới đang bước vào giai đoạn già hóa nhanh, khi nhóm người 65 tuổi trở lên lần đầu vượt số trẻ 0 - 5 tuổi. Xu hướng này được dự báo tiếp tục gia tăng trong những thập niên tới, tạo sức ép ngày càng lớn lên y tế, việc làm và an sinh xã hội.
Báo cáo An Aging World: 2025 của Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ ghi nhận ngày 31/8/2026, tốc độ già hóa dân số toàn cầu đang gia tăng nhanh chóng. Đây là nghiên cứu thứ sáu nằm trong chuỗi đề tài bắt đầu vào năm 1987 do Viện Lão hóa Quốc gia (NIA) tài trợ. Nguồn dữ liệu tổng hợp từ Cơ sở dữ liệu quốc tế thuộc Census Bureau cùng các tổ chức uy tín như Ngân hàng Thế giới, OECD và khảo sát sức khỏe toàn cầu.
Dân số thế giới lần đầu ghi nhận người cao tuổi nhiều hơn trẻ nhỏ. Nguồn: www.census.gov
Kết quả phân tích chỉ ra rằng, giai đoạn 2020 - 2025 đánh dấu cột mốc lịch sử khi số người 65 tuổi trở lên lần đầu tiên vượt qua nhóm trẻ em dưới 5 tuổi. Năm 2025, nhóm cao tuổi chiếm 10,5% dân số thế giới và ước tính đạt 19,6% năm 2060. Từ năm 2025 - 2060, dân số thế giới sẽ tăng thêm khoảng 2 tỷ người, trong đó 1,148 tỷ người 65 tuổi trở lên. Đáng chú ý, nhóm sau 85 tuổi dự kiến tăng gấp bốn lần tại 160 quốc gia, tập trung mạnh ở châu Á, châu Phi, Mỹ Latinh, Caribe.
Hàn Quốc dự kiến dẫn đầu thế giới về tỷ lệ người cao tuổi vào năm 2060. Nguồn: www.census.gov
Xét theo khu vực và quốc gia, Châu Âu hiện sở hữu tỷ lệ dân số cao tuổi cao nhất thế giới (21% năm 2025) và dự kiến tăng lên 30,8% năm 2060. Ở cấp quốc gia năm 2025, Nhật Bản đứng đầu thế giới về tỷ lệ người 65 tuổi trở lên khi ở mức 29,7%. Tuy nhiên đến năm 2060, Hàn Quốc được dự đoán sẽ vươn lên vị trí dẫn đầu với tỷ lệ 41%, còn Nhật Bản đứng thứ ba. Dù Châu Âu có tỷ lệ già hoá cao, nhưng nếu dựa trên số lượng tuyệt đối, vào năm 2060, châu Phi có thể vượt châu Âu chạm mốc khoảng 249 triệu người 65 tuổi trở lên so với 214 triệu người.
Ở Hoa Kỳ, nhóm người 65 tuổi trở lên chiếm 18,9% dân số năm 2025 và được dự báo tăng lên 23,4% vào năm 2060. Hoa Kỳ hiện đứng thứ 48/227 quốc gia, vùng lãnh thổ có tỷ lệ dân số cao tuổi, nhưng nhiều khả năng xuống vị trí thứ 110 năm 2060 do một số quốc gia già hóa với tốc độ cao. Tỷ lệ nam giới trên 100 nữ giới thuộc nhóm 65 tuổi trở lên dự kiến tăng từ 80,6 người năm 2025 lên 84,7 người năm 2060.
Báo cáo cũng cảnh báo xu hướng tuổi thọ đang tăng nhanh hơn số năm sống khỏe mạnh. Riêng Hoa Kỳ, tỷ lệ số năm sống với tình trạng sức khỏe tốt sau tuổi 60 giảm hơn 2 điểm phần trăm giai đoạn 2000 - 2019. Năm 2021, COVID-19, bệnh Alzheimer và các dạng sa sút trí tuệ thuộc nhóm 5 nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở người 60 tuổi trở lên trên toàn cầu.
Tình trạng già hóa dân số tạo áp lực lên hệ thống y tế, việc làm, nghỉ hưu, chăm sóc dài hạn, nghèo đói, an sinh xã hội. Đơn cử như vấn đề nghèo đói trong cộng đồng người cao tuổi, dữ liệu ghi nhận tỷ lệ này tại Hàn Quốc và Hoa Kỳ năm 2020 từng chạm mốc rất cao, lần lượt là 40,5%, 21,6%. Bên cạnh đó, giai đoạn 2012 - 2022, tỷ lệ tham gia lực lượng lao động của người từ 65 tuổi trở lên có xu hướng giảm ở quốc gia thu nhập cao, nhưng lại tăng ở quốc gia thu nhập thấp, trung bình.
Thao Nguyen
