(TAP) - Cơ quan Tình báo Trung ương Hoa Kỳ (CIA) vừa công bố 71 tài liệu tình báo được chuẩn bị từ trước vụ kiện ngày 11/9/2001, từng gửi lên 2 đời Tổng thống Hoa Kỳ (Bill Clinton và George W. Bush). Các tài liệu này hé lộ hàng loạt cảnh báo sớm về trùm khủng bố Osama bin Laden lẫn tổ chức al-Qaeda.
Cơ quan Tình báo Trung ương công bố 71 tài liệu tình báo được chuẩn bị từ trước vụ kiện ngày 11/9/2001. Nguồn: cia.gov
Cụ thể, CIA đã giải mật kho tài liệu mới vào ngày 11/9/2026, tức tròn 25 năm sau thảm kịch kinh hoàng tại Hoa Kỳ. Phần lớn trong số đó do chuyên gia phân tích soạn thảo dành riêng để gửi đến Tổng thống nắm bắt thông tin tình báo trọng yếu. Kho hồ sơ gồm 70 báo cáo lập trước vụ tấn công năm 2001 và 1 báo cáo lập ngày 12/9/2001, đa số tài liệu vẫn còn không ít đoạn bị bôi đen che thông tin. Ở thông cáo báo chí ngày (11/9), Giám đốc CIA - ông John Ratcliffe đánh giá đây là đợt công bố hồ sơ lớn nhất bởi cơ quan này liên quan đến sự kiện 11/9, khẳng định CIA từng nhận thức rõ quyết tâm tấn công Hoa Kỳ của trùm khủng bố bin Laden cùng cấp dưới suốt từ nhiều năm.
Giám đốc Cơ quan Tình báo Trung ương John Ratcliffe đánh giá, đây là đợt công bố lớn nhất liên quan đến sự kiện 11/9. Nguồn: cia.gov
Tài liệu sớm nhất được lập ngày 13/2/1998 ghi nhận bin Laden với phần tử Hồi giáo cực đoan khác đã tìm cách mua chất hóa học, sinh học, hạt nhân trên thị trường. Báo cáo nhận định trùm khủng bố này sở hữu một số công ty hợp pháp, quan hệ kinh doanh, đế chế tài chính lớn giúp hỗ trợ mục tiêu phát triển vũ khí. Báo cáo hồi 2/1998 cho biết bin Laden từng ra lệnh kêu gọi người Hồi giáo khắp thế giới tấn công dân thường Hoa Kỳ. Tháng 9/1998, bản ghi nhớ từ CIA phát đi cảnh báo phần tử cực đoan không loại trừ khả năng sẽ sử dụng máy bay chở chất nổ tấn công thành phố ở Hoa Kỳ, nhưng lưu ý chưa có bằng chứng kết luận hoặc kế hoạch cụ thể.
Đến mùa hè năm 2001, các báo cáo liên tục xoáy sâu về nguy cơ xảy ra tấn công trên lãnh thổ Hoa Kỳ. Cụ thể, tài liệu ngày 24/7/2001 tiết lộ một chiến dịch khủng bố do bin Laden tài trợ đã bị hoãn lại, nhưng nhiều kế hoạch gây hỗn loạn khác vẫn đang được chuẩn bị. Đáng chú ý, CIA tháng 8/2001 ban hành bản ghi nhớ nổi tiếng mang tiêu đề “Bin Ladin Determined To Strike in US” (Bin Laden quyết tâm tấn công Hoa Kỳ). Nội dung tài liệu chỉ rõ các hoạt động đáng ngờ khi đó hoàn toàn trùng khớp với âm mưu cướp máy bay hoặc hình thức tấn công tương tự.
Thảm kịch 11/9 sau đó đã thay đổi vĩnh viễn cách Hoa Kỳ ứng phó trước các mối đe dọa khủng bố. Nguồn: pexels.com
Báo cáo cuối cùng được lập ngày 12/9/2001 - chỉ 1 ngày sau khi máy bay lao vào Trung tâm Thương mại Thế giới, Lầu Năm Góc, một cánh đồng ở Pennsylvania. Tài liệu nhấn mạnh nhiều bằng chứng cho thấy phần tử cực đoan ở Afghanistan, khu vực Vịnh Ba Tư dường như biết trước âm mưu tấn công do bin Laden chỉ đạo.
CBS ngày 11/9 dẫn kết luận từ Ủy ban Quốc gia về các Vụ tấn công Khủng bố Hoa Kỳ (National Commission on Terrorist Attacks Upon the U.S) năm 2024 chỉ ra rằng, sự thất bại trong nhận thức, chính sách, năng lực, quản lý khiến Chính phủ không thể ngăn chặn vụ tấn công. Thảm kịch ngày 11/9 sau đó đã buộc Washington, D.C. phải cải cách hoàn toàn hệ thống an ninh quốc gia, siết chặt kiểm soát, thay đổi vĩnh viễn cách Hoa Kỳ ứng phó trước các mối đe dọa khủng bố.
Ủy ban Quốc gia về các Vụ tấn công Khủng bố Nhắm vào Hoa năm 2024 kết luận, nhận thức, chính sách, năng lực, quản lý thất bại khiến Chính phủ không thể ngăn chặn vụ tấn công. Nguồn: govinfo.library.unt.edu
Kelvin Huynh
