(TAP) - Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam đề nghị, Hoa Kỳ đánh giá khách quan thành quả của Việt Nam về việc bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ. Động thái này được đưa ra sau khi Hoa Kỳ xác định Việt Nam là “quốc gia nước ngoài ưu tiên” - mức độ cao nhất trong đánh giá vi phạm sở hữu trí tuệ.
Tại cuộc họp báo thường kỳ hôm 1/5, Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Phạm Thu Hằng đã trả lời câu hỏi từ phóng viên đề nghị cho biết phản ứng của Việt Nam trước việc Hoa Kỳ đưa Việt Nam vào nhóm “Quốc gia nước ngoài ưu tiên” ở Báo cáo đánh giá thường niên về tình hình bảo hộ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ trên phạm vi toàn cầu. Theo bà Phạm Thu Hằng, thời gian qua, Việt Nam luôn hết sức nỗ lực nhằm bảo vệ sở hữu trí tuệ, cả trong hoàn thiện hệ thống quy định, nâng cao nhận thức người dân, tăng cường hợp tác quốc tế với Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO), Hoa Kỳ cùng nhiều nước khác; đồng thời kiên quyết chống, xử lý nghiêm các vi phạm sở hữu trí tuệ. Bà khẳng định, đây vừa là ưu tiên cao, vừa là chủ trương, chính sách xuyên suốt để Việt Nam xây dựng môi trường kinh doanh lành mạnh, minh bạch, chuyển đổi mô hình tăng trưởng lấy khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số làm động lực chính.
Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Phạm Thu Hằng phản hồi về việc Hoa Kỳ đưa Việt Nam vô nhóm “Quốc gia nước ngoài ưu tiên” trong liên quan đến quyền sở hữu trí tuệ. Nguồn: mofa.gov.vn
Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam nêu rõ: “Chúng tôi đề nghị phía Hoa Kỳ có đánh giá khách quan, cân bằng về nỗ lực và thành quả của Việt Nam trong lĩnh vực bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ”. Bà Phạm Thu Hằng nhấn mạnh, Việt Nam đang hợp tác rất tích cực, hiệu quả với Hoa Kỳ, sẵn sàng chia sẻ thông tin, làm rõ các chính sách, quy định. Bà cho rằng, hai bên cần tiếp tục phối hợp chặt chẽ để xử lý thỏa đáng những khác biệt, vì lợi ích hai nước cũng như hướng tới xây dựng một khuôn khổ hợp tác kinh tế, thương mại ổn định, cân bằng, bền vững.
USTR đã đưa Việt Nam vào “Quốc gia nước ngoài ưu tiên” trong Báo cáo Đặc biệt 301 năm 2026 về tình hình bảo hộ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ (IP). Nguồn: ustr.gov
Trước đó, hôm 30/4, Văn phòng Thương mại Hoa Kỳ (USTR) công bố Báo cáo Đặc biệt 301 năm 2026 về tình hình bảo hộ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ (IP) của các đối tác thương mại Hoa Kỳ. Đáng chú ý, USTR đưa Việt Nam vào nhóm “Quốc gia nước ngoài ưu tiên” (Priority Foreign Country - PFC) - nhóm quốc gia thực hiện “những hành vi, chính sách và hoạt động liên quan sở hữu trí tuệ nghiêm trọng nhất, gây tác động bất lợi lớn nhất đến sản phẩm liên quan của Hoa Kỳ”. Theo USTR, đây là lần đầu tiên sau 13 năm, một quốc gia bị liệt kê trong hạng mục nghiêm trọng nhất này. Dù vậy, phía Hoa Kỳ nhấn mạnh, việc xếp loại PFC đối với Việt Nam chỉ dựa vào các quan ngại liên quan đến quyền sở hữu trí tuệ, không phản ánh khía cạnh khác ở chính sách đối nội hay đối ngoại.
Lý giải về quyết định trên, USTR nêu rõ, kết quả rà soát năm 2026 cho thấy Việt Nam chưa có những cải thiện mang tính thực chất trong việc xử lý những quan ngại kéo dài liên quan đến bảo hộ, thực thi quyền sở hữu trí tuệ; bao gồm: (1) chưa bảo đảm thực thi liên tục và hiệu quả trong phòng, chống vi phạm bản quyền trực tuyến; (2) chưa kiểm soát hiệu quả tình trạng sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng nhái quy mô lớn; (3) cơ chế thực thi quyền sở hữu trí tuệ tại biên giới còn hạn chế; (4) thiếu biện pháp xử lý đủ mạnh đối với việc sử dụng phần mềm không có giấy phép; và (5) chưa áp dụng hiệu quả các chế tài hình sự đối với hành vi đánh cắp tín hiệu truyền hình cáp và vệ tinh.
USTR thông tin thêm, từ năm 2020, Hoa Kỳ đã đề xuất xây dựng một Kế hoạch công tác về sở hữu trí tuệ (IP Work Plan) nhằm giải quyết vấn đề nêu ở Báo cáo Đặc biệt 301 và tiếp tục điều chỉnh đề xuất vào năm 2023. Song, USTR đánh giá, những nỗ lực trao đổi song phương cũng như những cuộc đàm phán gần đây về Hiệp định thương mại đối ứng, công bằng và cân bằng (Agreement on Reciprocal, Fair, and Balanced Trade) không mang lại tiến triển đáng kể. Những hạn chế kéo dài trong hành động và thực thi nêu trên đang gây ra tác động tiêu cực lên ngành công nghiệp phụ thuộc vào quyền sở hữu trí tuệ, không chỉ tại thị trường Việt Nam mà còn lan rộng sang thị trường khác.
Vì Việt Nam chính thức thuộc nhóm PFC nên trong vòng 30 ngày, USTR sẽ xem xét khởi xướng cuộc điều tra theo Mục 301 Đạo luật Thương mại Hoa Kỳ năm 1974. Nếu quyết định khởi xướng điều tra, USTR sẽ yêu cầu tham vấn cùng Việt Nam và tìm cách giải quyết vấn đề này.
Mie Duong
