(TAP) - Việt Nam đứng trước khả năng bước vào một chu kỳ El Niño mạnh, trong bối cảnh hệ thống ENSO đang chuyển dần từ pha lạnh sang pha nóng. Theo ông Mai Văn Khiêm - Giám đốc Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia Việt Nam, diễn biến này có thể khiến nắng nóng trong năm 2026 trở nên gay gắt hơn, kéo dài và mang tính cực đoan so với những năm gần đây.
Việt Nam có thể bước vào chu kỳ El Niño mạnh, nắng nóng 2026 gay gắt. Nguồn: nchmf.gov.vn
ENSO là hệ thống khí hậu lớn điều khiển các hiện tượng như El Niño và La Niña, từ đó tác động mạnh đến thời tiết toàn cầu, trong đó có Việt Nam. Các cập nhật dự báo mới nhất bởi Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia Việt Nam cho thấy, hiện tượng El Niño (hiện tượng nước biển ấm lên bất thường) đang có xu hướng gia tăng mạnh mẽ. Xác suất để hiện tượng này chính thức xuất hiện vào cuối năm 2026 đạt khoảng 70 - 80% và có khả năng kéo dài xuyên suốt sang năm 2027.
Đáng chú ý, ông Mai Văn Khiêm nhận định phần lớn mô hình dự báo hiện đang nghiêng về kịch bản El Niño đạt cường độ mạnh, tương đương với giai đoạn khốc liệt trong lịch sử như 1982 - 1983, 1997 - 1998 và 2015 - 2016. Diễn biến khí hậu được dự báo chuyển dịch theo từng giai đoạn, duy trì trạng thái trung tính đến khoảng tháng 5, sau đó nghiêng về pha nóng tháng 6 - 8 và chính thức xác lập El Niño vào tháng cuối năm.
Những dấu hiệu chuyển pha đã bắt đầu bộc lộ rõ nét. Đợt nắng nóng diện rộng khởi phát từ ngày 3/4 được xem là minh chứng điển hình. Dù mới ở đầu mùa, cường độ và quy mô đã ở mức đáng lo ngại: nhiều khu vực từ Thanh Hóa đến Thừa Thiên Huế và Tây Bắc Bộ ghi nhận nền nhiệt 39 - 41°C; riêng trạm Tây Hiếu (Nghệ An) xấp xỉ 42°C. Đáng chú ý, dưới tác động của vùng áp thấp nóng phía Tây kết hợp gió phơn mạnh, đợt nắng nóng này có thể kéo dài tới khoảng 12 ngày - cao hơn đáng kể so với mức trung bình 3 - 5 ngày của các đợt nắng nóng đầu mùa trong nhiều năm. Theo nhận định của cơ quan khí tượng, trong tháng 4/2026, nhiệt độ tại Bắc Bộ và Trung Bộ dự kiến cao hơn trung bình nhiều năm từ 1,5 - 2,5°C. Giai đoạn từ tháng 5 đến tháng 8, nắng nóng không chỉ gia tăng về tần suất mà còn về cường độ, tập trung chủ yếu tại khu vực Tây Bắc Bộ và miền Trung.
Đợt nắng nóng diện rộng bắt đầu từ ngày 3/4 được xem là dấu hiệu cho thấy hệ thống ENSO đang chuyển dần sang pha nóng. Nguồn: nchmf.gov.vn
Dưới tác động cộng hưởng hiện tượng El Niño đang hình thành, nắng nóng năm 2026 được dự báo sẽ gay gắt và xuất hiện nhiều hơn hẳn so với cùng kỳ năm 2025, kéo theo nguy cơ thiếu hụt lượng mưa tại khu vực phía Nam vào cuối năm.
Ngoc Phung