(TAP) - Dù thương mại toàn cầu biến động suốt thời gian qua, Ấn Độ vẫn duy trì vị thế top nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất thế giới, cũng như là một trong những đối tác thương mại chiến lược hàng đầu với Việt Nam. Tuy nhiên, song hành cùng cơ hội hợp tác rộng mở, doanh nghiệp Việt cũng đối mặt không ít thách thức, rào cản kỹ thuật khắt khe, biện pháp phòng vệ thương mại ngày càng gia tăng từ phía chính quyền New Delhi.
Giàu tiềm năng nhưng cũng không ít rào cản
Việc chủ động nắm bắt thông tin, chuẩn hóa chất lượng sản phẩm, nâng cao năng lực ứng phó pháp lý theo đó trở thành yêu cầu cấp thiết, giúp doanh nghiệp Việt không bị đẩy ra khỏi cuộc chơi, đồng thời tận dụng tối đa dư địa phát triển tại quốc gia đông dân nhất thế giới. Nhằm hỗ trợ doanh nghiệp nước này kịp thời thích ứng, chiều ngày 23/12 (giờ Hà Nội), Trung tâm Hội nhập quốc tế - Viện Nghiên cứu Phát triển TP. HCM (CIIS) đã phối hợp cùng Vụ Phát triển thị trường nước ngoài (Bộ Công Thương Việt Nam) tổ chức Hội thảo “Kết nối giao thương với khu vực Nam Á và cảnh báo rào cản thương mại thị trường Ấn Độ”.
Hội thảo tập trung phân tích triển vọng kinh tế vĩ mô, làm rõ những thách thức pháp lý mà hàng hóa Việt Nam phải đối mặt ở quốc gia Nam Á này. Tham tán Thương mại, Trưởng Thương vụ thuộc Đại sứ quán Việt Nam tại Ấn Độ - ông Bùi Trung Thướng nhận định, New Delhi hiện vươn lên trở thành quốc gia đông dân nhất thế giới, đạt dân số hơn 1,46 tỷ người. Với vị thế nền kinh tế lớn thứ 4 toàn cầu dự kiến đạt quy mô 7.000 tỷ USD vào năm 2030, ông Thướng đánh giá, Ấn Độ là thị trường tiêu dùng khổng lồ cho hàng hóa Việt Nam.
Trưởng phòng, Vụ Phát triển thị trường nước ngoài (Bộ Công Thương, Việt Nam) Lê Thị Mai Anh phát biểu khai mạc Hội thảo. Nguồn: Kelvin Huynh
Hiện, Ấn Độ duy trì tốc độ tăng trưởng GDP ấn tượng khoảng 6,5%, thúc đẩy bởi tiêu dùng nội địa cùng một số chính sách linh hoạt, điển hình “Hành động hướng Đông” (Act East Policy) - vốn xác định Việt Nam như đối tác chiến lược quan trọng tại ASEAN. Quan hệ thương mại song phương hai nước chứng kiến sự bứt phá mạnh mẽ khi kim ngạch từ 2,7 tỷ USD (2010) vượt mốc 15 tỷ USD (2023). Tính riêng 11 tháng đầu năm 2025, con số này đạt gần 14,75 tỷ USD, với xuất khẩu từ Việt Nam tăng trưởng 11,6%.
Ông Thướng chỉ rõ, cơ hội lớn nằm ở những nhóm hàng nông sản, thực phẩm (trái cây tươi, hạt điều, gia vị), nhóm hàng điện tử, linh kiện. Tuy nhiên, Tham tán Thương mại, Trưởng Thương vụ thuộc Đại sứ quán Việt Nam tại Ấn Độ lưu ý, doanh nghiệp nước này vẫn cần vượt qua các rào cản kỹ thuật khắt khe, tiêu chuẩn chất lượng do Cục Tiêu chuẩn Ấn Độ (Bureau of Indian Standards, viết tắt: BIS) đề ra và khác biệt lớn về văn hóa kinh doanh bản địa.
Áp lực từ những cuộc điều tra phòng vệ thương mại
Tham tán Thương mại, Trưởng Thương vụ thuộc Đại sứ quán Việt Nam tại Ấn Độ Bùi Trung Thướng đánh giá, thị trường thương mại New Delhi tuy tiềm năng, nhưng cũng tồn tại nhiều rào cản kỹ thuật khắt khe. Nguồn: Kelvin Huynh
Ở góc độ pháp lý, đại diện Phòng Xử lý phòng vệ thương mại nước ngoài (Cục Phòng vệ thương mại, Bộ Công Thương Việt Nam) - Thạc sĩ Nguyễn Thị Thúy cho biết, Ấn Độ là một trong những quốc gia khởi xướng điều tra phòng vệ thương mại (PVTM) Việt Nam nhiều nhất. Tính đến cuối năm 2025, New Delhi đã thực hiện 41 cuộc điều tra trên tổng số 298 vụ việc nước ngoài thực hiện lên chính quyền Hà Nội, chiếm tỷ lệ 13,75%. Đặc biệt, ghi nhận số vụ kiện chống bán phá giá chiếm tới 71%, tạo áp lực pháp lý rất lớn lên hàng xuất khẩu Việt.
Bà Thúy nhấn mạnh, ngoài PVTM, doanh nghiệp nước này còn đối mặt hệ thống rào cản phi thuế quan phức tạp, quy định vệ sinh an toàn thực phẩm thường xuyên bị siết chặt. Hậu quả của việc không hợp tác hoặc hợp tác không đầy đủ trong các vụ điều tra rất nghiêm trọng. Cơ quan điều tra Ấn Độ có thể sử dụng dữ liệu sẵn có - vốn theo chiều hướng bất lợi để tiến hành áp thuế cao, khiến sản phẩm Việt mất hoàn toàn lợi thế cạnh tranh.
Để giảm thiểu rủi ro, các chuyên gia phía Hà Nội khuyến nghị, doanh nghiệp cần chủ động theo dõi thị trường, chuẩn hóa sản phẩm theo tiêu chuẩn quốc tế, phối hợp chặt chẽ cùng những Hiệp hội, ngành hàng. Việc tham gia đầy đủ giai đoạn điều tra, rà soát định kỳ là yếu tố sống còn, bảo vệ quyền lợi chính đáng, duy trì dòng chảy thương mại bền vững sang thị trường đầy tiềm năng, nhưng cũng không ít thách thức.
Chuyên gia thuộc Bộ Công thương (Việt Nam) trình bày ý kiến đóng góp tại Hội thảo. Nguồn: Kelvin Huynh
Kane Nguyen