(TAP) - Tổng thống Donald Trump cho biết sẽ chấm dứt cung cấp ngân sách liên bang các thành phố, tiểu bang bị chính quyền xác định là “thành phố trú ẩn” - nơi hạn chế hợp tác cùng cơ quan nhập cư liên bang. Lãnh đạo Nhà Trắng khẳng định, động thái này phù hợp cam kết kiểm soát nhập cư mà ông từng nêu hồi chiến dịch tranh cử năm 2024.

Tổng thống Donald Trump sẽ chấm dứt cung cấp ngân sách liên bang các thành phố, tiểu bang bị chính quyền xác định là “thành phố trú ẩn”, áp dụng từ 1/2. Nguồn: Truth Social “realDonaldTrump”
Trên mạng xã hội Truth Social (@realDonaldTrump) ngày 14/1, ông Donald Trump nói, kể từ ngày 1/2, chính phủ liên bang không còn phân bổ ngân sách sang địa phương duy trì chính sách trú ẩn. Ông Trump nhận định, các “thành phố trú ẩn” (sanctuary cities) làm gia tăng tội phạm bạo lực. Ông đồng thời nhấn mạnh nếu tiểu bang vẫn muốn duy trì chính sách bảo vệ nhập cư mà ông cho là trái phép, họ phải tự chi trả bằng ngân sách địa phương.

Tại Câu lạc bộ Kinh tế Detroit ngày 13/1, Trump quan ngại thành phố trú ẩn ưu tiên bảo vệ người vi phạm luật nhập cư, gây thiệt hại lợi ích, sự an toàn của công dân Hoa Kỳ. Nguồn: White House
Tuyên bố trên xuất hiện sau khi Trump tham gia Câu lạc bộ Kinh tế Detroit (Detroit Economic Club) - diễn đàn diễn thuyết lớn nhất Hoa Kỳ về lĩnh vực kinh doanh, chính phủ cùng các vấn đề xã hội, ngày 13/1. Nhà Trắng (White House) đã dẫn tuyên bố từ Tổng thống ở sự kiện này, ông quan ngại thành phố trú ẩn ưu tiên bảo vệ người vi phạm luật nhập cư, gây thiệt hại lợi ích, sự an toàn của công dân Hoa Kỳ. Thành phố, tiểu bang “trú ẩn” thường hạn chế chia sẻ thông tin, từ chối phối hợp cơ quan nhập cư liên bang. Một số nơi thậm chí còn cung cấp phúc lợi xã hội cho người nhập cư không có tư cách pháp lý.

Bộ Tư pháp xác định, 32 khu vực không tuân thủ luật nhập cư liên bang. Nguồn: Department of Justice
Hồi tháng 8/2025, Bộ trưởng Bộ Tư pháp (Department of Justice, viết tắt: DOJ) - bà Pam Bondi đã gửi thư tới 32 khu vực bị chính quyền xác định không tuân thủ luật nhập cư liên bang. Thông tin đăng trên trang DOJ ngày 5/8 năm ngoái, ghi nhận bản danh sách có nhiều bang lớn như: California, New York, Illinois, Washington.D.C. Nếu từ chối hợp tác, bà Bondi cảnh báo, những địa phương này phải đối mặt nguy cơ bị cắt giảm ngân sách theo Sắc lệnh Hành pháp 14287 (Executive Order 14287) hoặc tên khác “Bảo vệ cộng đồng Mỹ khỏi người nước ngoài phạm tội” (Protecting the American Community from Criminal Aliens) - Trump ký ban hành tháng 4 cùng năm.

Sắc lệnh Hành pháp 14287 yêu cầu Bộ Tư pháp cùng Bộ An ninh Nội địa rà soát khoản tài trợ liên bang cho hàng loạt địa phương có dấu hiệu bảo vệ người nhập cư trái phép. Nguồn: White House
Nhà Trắng tháng 4/2025 giải thích, Sắc lệnh Hành pháp 14287 yêu cầu DOJ cùng Bộ An ninh Nội địa (Department of Homeland Security, viết tắt: DHS) rà soát hàng loạt địa phương bảo vệ người nhập cư trái phép, dẫn đến nguy cơ tạm dừng hoặc chấm dứt hoàn toàn khoản tài trợ liên bang. Tuy nhiên, đến tháng 8/2025, thẩm phán Tòa án Hoa Kỳ Quận phía Bắc California (U.S. District Court of Northern District of California) - ông William Orrick ban hành lệnh cấm tạm thời, nói Sắc lệnh 14287 nguy cơ vi hiến. Mặc dù vậy, The Hill ngày 14/1 thông tin, DHS sau đó vẫn gia tăng sức ép bằng cách công khai danh sách hơn 500 khu vực trú ẩn, bổ sung thêm nhiều thành phố, Quận, tiểu bang.

Thẩm phán Tòa án Hoa Kỳ Quận phía Bắc California William Orrick ban hành lệnh cấm tạm thời, nói Sắc lệnh 14287 nguy cơ vi hiến. Nguồn: U.S. District Court of Northern District of California
Kane Nguyen
