(TAP) - Tổng thống Donald Trump gần đây đã chuyển sự chú ý sang vấn đề nhà ở, đồng thời xác định một đối tượng góp phần đẩy giá tăng cao: Những nhà đầu tư thuộc tổ chức lớn. Theo lãnh đạo Nhà Trắng, các tập đoàn sở hữu lượng lớn bất động sản đơn lẻ tại nhiều thành phố tăng trưởng nhanh, đặc biệt khu vực “Vành đai Mặt trời” - miền Nam, Tây Nam Hoa Kỳ, khiến người mua nhà cá nhân ngày càng khó cạnh tranh.
Tài khoản mạng xã hội Truth Social (@realDonaldTrump) ông Trump ngày 8/1 có bài đăng nói, các tập đoàn lớn tham gia mạnh vào thị trường nhà ở đã khiến giá nhà vượt xa khả năng chi trả của người dân bình thường. Tổng thống cam kết nhanh chóng đề ra biện pháp ứng phó, cấm nhà đầu tư thuộc tổ chức lớn tiếp tục mua thêm nhà dành cho hộ gia đình. Hiện, ông Trump chưa công bố chi tiết cách thức thực hiện lệnh cấm. Song, ông tuyên bố sẽ trình bày thêm đề xuất liên quan đến nhà ở, khả năng chi trả trong bài phát biểu sắp tới tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos tổ chức vào cuối tháng 1.
CNBC ngày 8/1 nhận định, thông điệp trên dường như nhắm trực tiếp đến thị trường Atlanta (bang Georgia) và Jacksonville (Florida). Đây là những khu vực đô thị sở hữu tỷ lệ nhà bị tập đoàn lớn thâu tóm cao hơn nhiều mức trung bình toàn quốc. Diễn biến này khiến mức độ cạnh tranh thị trường trở nên gay gắt, không chỉ áp lực lên tiền thuê mà còn khiến người dân khó sở hữu nhà.
Tổng thống Donald Trump cam kết sẽ nhanh chóng thực hiện biện pháp ứng phó, cấm nhà đầu tư thuộc tổ chức lớn tiếp tục mua thêm nhà dành cho hộ gia đình. Nguồn: Truth Social “@realDonaldTrump”
Trên phạm vi cả nước, CNBC ngày 8/1 ghi nhận những nhà đầu tư có tổ chức chỉ nắm khoảng 2% tổng số nhà thuê đơn lẻ. Tuy nhiên, ở một số khu vực ở Đông Nam Hoa Kỳ, mức độ tập trung lại rất cao. Văn phòng Trách nhiệm Giải trình Chính phủ (Government Accountability Office, viết tắt: GAO) tháng 5/2025 ước tính, nhà đầu tư lớn kiểm soát khoảng một phần tư (1/4) thị trường nhà thuê đơn lẻ Atlanta, hơn một phần năm (1/5) tại Jacksonville, đồng thời chiếm tỷ lệ đáng kể một số thành phố khác như Charlotte (Bắc Carolina) và Tampa (Florida).
Nguyên nhân dẫn đến tình trạng tập trung về khu vực Đông Nam, Liên minh Nhà ở Thu nhập Thấp Quốc gia (National Low Income Housing Coalition) tháng 5 năm ngoái cũng có báo cáo giải thích, từ giai đoạn sau khủng hoảng tài chính (2008), thị trường tràn ngập nhà bị tịch thu. Không ít đơn vị đầu tư đã tìm cách mua lại số lượng lớn bất động sản, qua đó góp phần ổn định giá những khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề, đặc biệt “Vành đai Mặt trời”.
Văn phòng Trách nhiệm Giải trình Chính phủ ước tính, nhà đầu tư lớn kiểm soát khoảng 1/4 thị trường nhà thuê đơn lẻ Atlanta, hơn 1/5 tại Jacksonville. Nguồn: Government Accountability Office
Tuy nhiên, can thiệp này nhanh chóng trở thành một cuộc thâu tóm mang tính trục lợi. Thay vì khôi phục thị trường, những tập đoàn tài chính biến nhà ở thành “cỗ máy in tiền” dài hạn thông qua thu hẹp nguồn cung giá rẻ, khiến người mua nhà lần đầu không thể cạnh tranh nổi trước các quỹ đầu tư khổng lồ. Hệ quả là giá thuê bị đẩy lên cao vô lý, triệt tiêu quyền sở hữu nhà từ tầng lớp lao động bị; đồng thời, biến khu dân cư vốn bình ổn thành thị trường hàng hóa - nơi lợi nhuận cổ đông được ưu tiên cao hơn nhu cầu cơ bản.
Thực tế, nỗ lực hạn chế những nhà đầu tư lớn can thiệp thị trường nhà ở không phải là ý tưởng mới. Vài năm gần đây, Quốc hội Hoa Kỳ đã xem xét nhiều đề xuất nhằm siết chặt tình trạng các tổ chức tìm cách sở hữu nhà ở, từ tăng quy định, áp trần tài chính, đến cấm sở hữu hoàn toàn hoặc yêu cầu bán bớt tài sản. Tuy vậy, phần lớn dự luật vẫn không thể tiến xa do vướng thủ tục lập pháp.
Liên minh Nhà ở Thu nhập Thấp Quốc gia nói, những nhà đầu tư có tổ chức nắm giữ lượng lớn nhà ở khu vực ở Đông Nam Hoa Kỳ. Nguồn: National Low Income Housing Coalition
Kelvin Huynh
