(TAP) - Tổng thống Donald Trump vừa ký lệnh gia hạn ngắn Đạo luật Giám sát Tình báo Nước ngoài - một công cụ giám sát quan trọng nhưng gây tranh cãi, đến ngày 30/4. Quyết định này diễn ra sau khi Quốc hội Hoa Kỳ hôm 17/4 đã thông qua một biện pháp tạm thời nhằm kéo dài thời gian thương lượng.
Nhà Trắng (White House) ngày 18/4 thông báo, điều khoản 702 (Section 702) thuộc Đạo luật Giám sát Tình báo Nước ngoài (FISA) - dự kiến hết hạn ngày 20/4, đã được kéo dài thêm 10 ngày. Thời hạn mới sẽ kết thúc vào ngày 30/4, tạo thêm thời gian để các nhà lập pháp tìm giải pháp lâu dài. FISA cho phép cơ quan tình báo Hoa Kỳ, chủ yếu Cơ quan An ninh Quốc gia (NSA) cùng Cục Điều tra Liên bang (FBI) và Cơ quan Tình báo Trung ương (CIA) giám sát công dân mà không cần lệnh từ tòa án.
Chính quyền Trump trước đó từng gây áp lực lên những nghị sĩ Cộng hòa (GOP) nhằm thông qua việc gia hạn 18 tháng mà không cần cải cách FISA. Tuy nhiên, đề xuất này vấp phải phản đối mạnh mẽ bởi cả lưỡng đảng. Nguyên nhân vì nhiều nghị sĩ lo ngại, cơ quan tình báo sẽ lạm dụng công cụ này xâm phạm quyền riêng tư. Họ yêu cầu phải cải cách sâu rộng, đặc biệt về quy định bắt buộc chờ tòa án cấp phép trước khi truy cập dữ liệu người dân.
Tổng thống Donald Trump ký lệnh gia hạn ngắn Đạo luật Giám sát Tình báo Nước ngoài đến ngày 30/4. Nguồn: White House
Nhằm thuyết phục những nghị sĩ còn do dự gia hạn đạo luật, Tổng thống Trump hôm 15/4 từng đăng lên Truth Social (@realDonaldTrump) tuyên bố sẵn sàng đánh đổi một số quyền, đặc quyền cá nhân của Tổng thống để phục vụ lợi ích quân đội, lẫn đất nước. CBS ngày 18/4 đưa tin, ban hành lần đầu vào năm 2008, Section 702 giúp Chính phủ thu thập thông tin liên lạc người nước ngoài sinh sống trên ngoài lãnh thổ Hoa Kỳ mà không cần lệnh. Cộng đồng tình báo tin rằng, công cụ này rất quan trọng trong việc ngăn chặn khủng bố, gián điệp, buôn bán ma túy quốc tế, tấn công mạng.
Tuy nhiên, dữ liệu công dân Washington D.C. nếu liên quan đến đối tượng này cũng có nguy cơ bị thu thập, khiến Section 702 trở thành đề tài gây tranh cãi suốt nhiều năm. Quá trình gia hạn hiện gặp nhiều khó khăn tại Hạ viện. Các lãnh đạo GOP phải liên tục trì hoãn bỏ phiếu do sự phản đối bởi các nghị sĩ bảo thủ. Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson ngày 17/4 từng cố gắng thúc đẩy đề xuất gia hạn FISA khoảng 5 năm kèm một số điều chỉnh về lệnh giám sát, nhưng ít nhất 12 thành GOP lên tiếng ngăn chặn.
Tổng thống Trump tuyên bố sẵn sàng đánh đổi một số quyền, đặc quyền cá nhân của Tổng thống để gia hạn điều khoản 702, Đạo luật Giám sát Tình báo Nước ngoài vì lợi ích đất nước. Nguồn: Truth Social “@realDonaldTrump”
Thậm chí ngay cả khi chuyển sang phương án gia hạn chỉ 18 tháng theo yêu cầu từ ông Trump, Johnson vẫn bị 20 nghị sĩ GOP quay lưng, buộc Hạ viện phải chấp nhận một lệnh gia hạn ngắn ngủi chỉ 10 ngày, tránh đạo luật hết hiệu lực vào ngày 20/4 tới. Ghi nhận dự luật nhanh chóng chuyển sang Thượng viện và chưa gặp phản đối nào.
Kelvin Huynh
