(TAP) - Một thẩm phán liên bang tại Washington D.C. vừa ngăn chặn nỗ lực cải tổ hệ thống dữ liệu từ chính quyền Tổng thống Donald Trump. Kế hoạch này nhằm tạo ra một cơ sở dữ liệu tập trung (chứa thông tin cá nhân hàng triệu cử tri Hoa Kỳ) do Chính phủ liên bang quản lý, thay vì để các bang tự kiểm soát.
Thẩm phán Tòa án Hoa Kỳ Đặc khu Columbia Sparkle Sooknanan ngăn chính quyền cải tổ cơ sở dữ liệu công dân. Nguồn: U.S. District Court for the District of Columbia
Hệ thống gây tranh cãi là “Systematic Alien Verification for Entitlements” (SAVE) - vốn thường được Bộ An ninh Nội địa (DHS) sử dụng xác minh tình trạng nhập cư. Nhà Trắng triển khai cải tiến SAVE thông qua sắc lệnh hành pháp mà ông Trump ban hành tháng 3 năm ngoái: yêu cầu tăng cường xác minh quốc tịch người đăng ký bầu cử. Tổng thống cũng chỉ đạo một số cơ quan liên bang xây dựng công cụ hỗ trợ chính quyền địa phương kiểm tra tình trạng cử tri.
Đến tháng 9/2025, Hội Cử tri Nữ (LWV), Trung tâm Thông tin Quyền riêng tư Điện tử (EPIC) cùng nhiều cá nhân khác khởi kiện, cáo buộc, chính quyền Trump mở rộng SAVE thành cơ sở dữ liệu quốc gia về quốc tịch, thông qua tập hợp dữ liệu nhạy cảm từ nhiều cơ quan như DHS, Cơ quan An sinh Xã hội (SSA).
Đồng tình quan điểm trên, ở phán quyết công bố ngày 22/6, Thẩm phán Tòa án Hoa Kỳ Đặc khu Columbia (U.S. District Court for the District of Columbia) - bà Sparkle Sooknanan lập luận, việc chính quyền ông Trump tự ý thiết lập hệ thống tập trung vi phạm nhiều luật liên bang; đồng thời đe dọa nghiêm trọng đến quyền riêng tư, tự do bầu cử. Bà Sparkle Sooknanan nhận định, cơ quan liên bang đã sử dụng, chia sẻ dữ liệu cá nhân người dân một cách trái phép. Thẩm phán Tòa án Hoa Kỳ Đặc khu Columbia đánh giá, Chính phủ không tuân thủ Đạo luật An sinh Xã hội (Social Security Act), Đạo luật Quyền riêng tư (Privacy Act), Đạo luật Thủ tục Hành chính (Administrative Procedure Act).
Nhà Trắng tháng 3 năm ngoái ban hành sắc lệnh hành pháp yêu cầu tăng cường xác minh quốc tịch người đăng ký bầu cử. Nguồn: whitehouse.gov
Bên cạnh đó, Thẩm phán Sparkle Sooknanan còn chỉ ra rằng, một số bang dùng dữ liệu SAVE để rà soát cử tri; dẫn đến xác định sai lệch hoặc xóa tên oan uổng nhiều công dân Hoa Kỳ. Nguyên nhân vì hệ thống SAVE chủ yếu hỗ trợ quản lý thông tin người nhập cư, dữ liệu cập nhật rất chậm. Khi người nước ngoài nhập tịch thành công, hệ thống vẫn lưu trữ thông tin cũ. Điều này có thể khiến quá trình đối chiếu tự động sai lệch hàng loạt. Theo bà Sparkle Sooknanan, cập nhật sai thông tin quốc tịch không chỉ gây tổn hại đến danh dự công dân, mà còn tước đi quyền bỏ phiếu chính đáng.
Trước phán quyết ngày 22/6, chính quyền Trump đã nộp các văn bản điều trần, lập luận biện hộ quyết liệt để chống lại lệnh cấm. Chính phủ cam kết, chỉ hiện đại hoá SAVE nhằm giúp cơ quan công quyền chia sẻ thông tin hiệu quả hơn. Tuy nhiên, thẩm phán Sparkle Sooknanan bác bỏ lập luận trên, tuyên bố vô hiệu hóa toàn bộ hệ thống cải tiến, buộc chính quyền phải lập tức tháo dỡ cơ sở dữ liệu tập trung.
Toà án quan ngại, một số bang dùng dữ liệu SAVE từ Bộ An ninh Nội địa để rà soát cử tri, dẫn đến xác định sai lệch hoặc xóa tên oan uổng nhiều công dân Hoa Kỳ. Nguồn: pexels.com
CBS ngày 22/6 đưa tin, những tổ chức bảo vệ quyền riêng tư, quyền bầu cử hoan nghênh quyết định; gọi đây là chiến thắng quan trọng đối với người dân, lẫn nền dân chủ.
Huy Niel
