(TAP) - Về diễn biến vụ Trump đề xuất áp thuế 8 quốc gia châu Âu (EU) do phản đối Hoa Kỳ mua lại Greenland, Bộ trưởng Bộ Tài chính (USDT) - ông Scott Bessent nói, khả năng Tòa án Tối cao (SCOTUS) ngăn chặn rất thấp. Nguyên nhân vì ông Bessent tin rằng, đây là chính sách kinh tế quan trọng gắn liền quyền hạn Tổng thống.
Trên mạng Truth Social (@realDonaldTrump) ngày 17/1, ông Trump tuyên bố áp một loạt thuế quan mới lên hàng hóa nhập khẩu từ EU, bao gồm 8 nước: Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển, Pháp, Đức, Hà Lan, Phần Lan, Vương quốc Anh. Mức thuế ban đầu dự kiến khoảng 10%, triển khai đầu tháng sau (1/2), rồi tăng dần lên 25% vào giữa năm (1/6). Lãnh đạo Nhà Trắng nói sẽ duy trì biện pháp đến khi Washington, D.C. đạt thỏa thuận mua lại Greenland.
Trump không nêu rõ cơ sở áp thuế, nhưng động thái này được tờ CNBC ngày 18/1 đánh giá khá tương tự biện pháp từng triển khai hồi năm 2025, lên tất cả đối tác thương mại Hoa Kỳ, theo Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (International Emergency Economic Powers Act, viết tắt: IEEPA). Đạo luật cho phép Tổng thống sử dụng công cụ kinh tế mạnh mẽ nhằm đối phó những mối đe dọa bất thường, nguy hại an ninh quốc gia.
Trump đề xuất áp thuế 8 quốc gia châu Âu do phản đối Hoa Kỳ mua lại Greenland. Nguồn: Truth Social “@realDonaldTrump”
Thực tế, tính hợp hiến của thuế quan đã được luận bàn từ nhiều tháng trước – thời điểm Tòa án Tối cao (Supreme Court of the United States, viết tắt: SCOTUS) xem xét: Tổng thống có thể viện dẫn tình trạng khẩn cấp quốc gia để áp thuế toàn diện hay không? Tuy nhiên, đến hôm 17/1, sau khi Trump muốn áp thuế 8 quốc gia châu Âu (EU) vì phản đối Hoa Kỳ mua Greenland, vấn đề này bỗng “nóng” trở lại. Dư luận tiếp tục hoài nghi, liệu SCOTUS đủ thẩm quyền ngăn chặn một sắc lệnh mang tính chất trả đũa chính trị?
Phát biểu trên chương trình truyền hình “Meet the Press” (NBC) ngày 18/1, giới chức thuộc chính quyền Trump – Bộ trưởng Bộ Tài chính (Department of the Treasury USDT) Scott Bessent đã giúp dư luận giải đáp thắc mắc về nghi ngờ này. Cụ thể, ông Bessent nhận định, SCOTUS thường không muốn đưa ra phán quyết gây xáo trộn lớn, ảnh hưởng nền kinh tế, lẫn hệ thống chính sách quốc gia. Lãnh đạo USDT đánh giá, toà có xu hướng tôn trọng quyết định mang tính chiến lược ban hành bởi Tổng thống, đặc biệt nếu biện pháp ấy vì lý do bảo vệ lợi ích đất nước.
Bộ trưởng Bộ Tài chính (Scott Bessent nói, khả năng Tòa án Tối cao ngăn Trump áp thuế là rất thấp vì chính sách kinh tế quan trọng thường gắn liền quyền hạn Tổng thống. Nguồn: X “@SecScottBessent”
Ông Bessent dùng Đạo luật Chăm sóc Sức khỏe Hợp lý (Affordable Care Act, viết tắt: ACA) hay còn gọi khác bằng cái tên “Obamacare”, làm tiền lệ ví dụ. Mặc dù ACA cực kỳ gây tranh cãi, thường bị kiện nhiều lần, nhưng SCOTUS cuối cùng vẫn giữ lại những nội dung then chốt. Ông Bessent khẳng định, cơ quan Tư pháp tối cao có xu hướng “tôn trọng” quyết định hoặc chính sách lớn mà nhánh Hành pháp (Tổng thống) và Lập pháp (Quốc hội) đưa ra, thay vì đột ngột tuyên bố nó vi hiến.
Cũng tại Meet the Press ngày 18/1, Bessent tuyên bố, mức thuế mới liên quan đến Greenland giúp ngăn chặn những rủi ro an ninh tương lai bằng sức mạnh kinh tế, thay vì đối đầu quân sự. Tuy nhiên, các quốc gia châu Âu chịu ảnh hưởng đã lên tiếng phản đối. Trang Chính phủ Thuỵ Điển (Government of the Kingdom of Sweden) ngày 18/1 chia sẻ tuyên bố chung từ nhà lãnh đạo châu Âu cảnh báo, đe dọa áp thuế có thể làm suy yếu quan hệ xuyên Đại Tây Dương, gia tăng căng thẳng. Họ khẳng định đoàn kết, phối hợp chặt chẽ, đồng thời nhấn mạnh lập trường bảo vệ chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ Đan Mạch, lẫn Greenland.
Các nhà lãnh đạo Đan Mạch, Phần Lan, Pháp, Đức, Hà Lan, Na Uy, Thụy Điển và Vương quốc Anh phản đối đề xuất áp thuế từ Trump trong một tuyên bố chung. Nguồn: Government of the Kingdom of Sweden
Kelvin Huynh