(TAP) - Tòa án Tối cao (SCOTUS) vừa ra phán quyết tạm thời chặn thực thi một đạo luật của bang California liên quan đến học sinh chuyển giới. Sau phán quyết bởi SCOTUS, các trường có quyền thông báo phụ huynh nếu con em họ tự nhận là “người chuyển giới”, ngay cả khi chưa có sự đồng ý từ học sinh.
Cuộc chiến pháp lý này bắt nguồn từ năm 2023, khi một số trường học tại California (như Chino Valley) thông qua quy định yêu cầu giáo viên phải thông báo phụ huynh nếu học sinh thay đổi bản dạng giới. Ngay lập tức, Tổng chưởng lý California đã đệ đơn kiện để ngăn chặn quy định này. Mâu thuẫn đẩy lên đỉnh điểm vào tháng 7/2024, khi Thống đốc Gavin Newsom ký ban hành luật “AB 1955” - đạo luật đầu tiên tại Hoa Kỳ cấm cơ sở giáo dục ép buộc giáo viên tiết lộ xu hướng tính dục hoặc bản dạng giới học sinh cho gia đình nếu chưa có sự đồng ý từ các em.
Tòa án Tối cao ra phán quyết cho phép các trường có quyền thông báo phụ huynh nếu con em họ tự nhận là “người chuyển giới”, ngay cả khi chưa có sự đồng ý từ học sinh. Nguồn: Supreme Court of the United States
Chính quyền bang thời điểm đó lập luận, học sinh có quyền riêng tư, đặc biệt trong trường hợp lo sợ bị gia đình từ chối. Theo tiểu bang, luật này nhằm cân bằng giữa quyền phụ huynh và đảm bảo học sinh an toàn. Không chấp nhận đạo luật, nhóm Thomas More Society đã đại diện phụ huynh khởi kiện tại tòa án liên bang cấp khu vực, nhưng không nhận lệnh chặn tức thời. Với tính chất cấp bách, cho rằng quyền tự do tôn giáo đang bị xâm phạm nghiêm trọng, nguyên đơn quyết định gửi đơn kháng cáo khẩn cấp lên SCOTUS.
Đến ngày 2/3, Tòa án Tối cao (Supreme Court of the United States, viết tắt: SCOTUS) ra phán quyết tạm thời chặn thực thi đạo luật của bang California. Đa số thẩm phán SCOTUS đứng về phía phụ huynh, tin rằng nhiều bậc cha mẹ sở hữu niềm tin tôn giáo chân thành về giới tính, lẫn bản dạng giới. Họ lập luận rằng, việc trường học che giấu thông tin sẽ tạo điều kiện cho quá trình chuyển đổi giới tính học sinh mà không có sự đồng thuận từ gia đình. Các thẩm phán ủng hộ phụ huynh nhận định chính sách từ California có nguy cơ gây gánh nặng lên quyền tự do tín ngưỡng những phụ huynh này.
Ngược lại, ở phía phản đối chặn thực thi đạo luật của bang California, nữ thẩm phán Elena Kagan đánh giá cần tiếp tục xem xét vụ việc ở toà án cấp dưới, SCOTUS không nên can thiệp quá sớm. Bà Kagan lo ngại, điều đó làm gián đoạn chính sách một bang có chủ quyền. Mặt khác, tờ Associated Press (AP) ngày 3/3 dẫn thông tin từ Văn phòng Thống đốc California - ông Gavin Newsom nêu rõ, giáo viên nên tập trung vào giảng dạy thay vì giám sát vấn đề về giới tính. Người phát ngôn của Thống đốc California cảnh báo, lệnh mà SCOTUS đưa ra làm suy yếu quyền riêng tư, ảnh hưởng đến môi trường học tập an toàn.
Luật “AB 1955” ở California cấm cơ sở giáo dục ép buộc giáo viên tiết lộ xu hướng tính dục hoặc bản dạng giới học sinh cho gia đình khi chưa có sự đồng ý. Nguồn: leginfo.legislature.ca.gov
Phán quyết trên chỉ mang tính tạm thời, vụ kiện vẫn đang tiếp diễn và có thể tác động chính sách giáo dục tại nhiều bang khác ở Hoa Kỳ.
Vụ kiện vẫn đang tiếp diễn, nhiều khả năng có thể ảnh hưởng đến chính sách giáo dục tại nhiều bang khác. Nguồn: U.S. Capitol Historical Society
Huy Niel