(TAP) - Giữa bối cảnh giá năng lượng tăng mạnh do xung đột với Iran, Tổng thống Donald Trump đã viện dẫn Đạo luật Sản xuất Quốc phòng nhằm mở rộng năng lực khai thác, lọc dầu và vận chuyển dầu mỏ tại Hoa Kỳ.
Theo bản ghi nhớ đăng tải trên trang web chính thức Nhà Trắng (The White House) ngày 22/10, ông Trump xác định năng lực khai thác, lọc dầu, vận chuyển, lưu trữ dầu mỏ trong nước giữ vai trò thiết yếu đối với quốc phòng, an ninh quốc gia. Trong bản ghi nhớ, ông chỉ đạo Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth tiến hành mua sắm, cam kết mua và sử dụng công cụ tài chính để mở rộng hạ tầng dầu mỏ, từ hoạt động thăm dò, khai thác đến kho chứa, bến cảng, hệ thống đường ống thu gom, vận chuyển. “Dầu mỏ là nhiên liệu cho Lực lượng Vũ trang, nền tảng công nghiệp và hạ tầng trọng yếu quốc gia,” ông Trump viết, đồng thời cảnh báo nguy cơ gián đoạn năng lực quốc phòng nếu chính quyền liên bang không hành động ngay lập tức.
Ông Trump viện dẫn Đạo luật Sản xuất Quốc phòng nhằm mở rộng năng lực dầu mỏ. Nguồn: www.whitehouse.gov
Ban hành năm 1950 giữa thời kỳ Chiến tranh Lạnh, Đạo luật Sản xuất Quốc phòng trao tổng thống quyền huy động, điều phối năng lực sản xuất trong nước vì lợi ích an ninh quốc gia. Theo đạo luật, chính phủ có thể thúc đẩy doanh nghiệp tăng sản lượng, cung ứng hàng hóa, vật liệu thiết yếu thông qua mua sắm trực tiếp, cam kết mua, cấp vốn vay, bảo lãnh khoản vay. Ông Trump nhận định những biện pháp nhanh nhất, ít tốn kém nhất nhằm đáp ứng nhu cầu năng lượng phục vụ an ninh quốc gia. Ông Trump cũng viện dẫn nhu cầu cấp bách mở rộng năng lực dầu mỏ để miễn trừ những yêu cầu luật định thông thường nhằm đẩy nhanh tiến độ triển khai đạo luật.
Động thái này tiếp nối Sắc lệnh hành pháp 14156 do ông Trump ký hồi tháng 1/2025 về ban bố tình trạng khẩn cấp quốc gia trước những thiếu hụt về năng lực khai thác, lọc dầu, vận chuyển và phát điện, vốn tạo thành “mối đe dọa bất thường và đặc biệt” đối với kinh tế và an ninh quốc gia. Bản ghi nhớ gửi Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth cảnh báo Hoa Kỳ khó bảo đảm nguồn năng lượng kịp thời do hạn chế chuỗi cung ứng, thiếu vốn, tắc nghẽn hạ tầng, thủ tục cấp phép và thời gian chờ kéo dài. Ông Trump cho rằng mở rộng năng lực dầu mỏ là cần thiết để ngăn nguy cơ thiếu hụt nguồn lực công nghiệp hoặc công nghệ then chốt, có thể làm suy giảm năng lực quốc phòng.
Giá xăng và dầu diesel tại Hoa Kỳ tăng trong bối cảnh xung đột với Iran. Nguồn: Magnific (formerly Freepik) (Pinterest)
Hồi tháng 4/2026, ông Trump cũng viện dẫn Đạo luật Sản xuất Quốc phòng, ban hành nhiều bản ghi nhớ nhằm củng cố chuỗi cung ứng than trong nước, năng lực khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) và hệ thống truyền dẫn khí đốt tự nhiên. Quyết định ngày 22/10 được đưa ra trong bối cảnh giá nhiên liệu liên tục leo thang kể từ lúc xung đột với Iran bùng phát hồi tháng 2/2026. Theo Hiệp hội Ô tô Hoa Kỳ (AAA), giá xăng thường tại Hoa Kỳ đã tăng từ 2,98 USD/gallon lên 4,27 USD/gallon, còn dầu diesel tăng từ 3,67 USD/gallon lên 6,30 USD/gallon.
Trong bài đăng trên Truth Social (@realDonaldTrump) ngày 22/10, ông Trump cáo buộc Iran đang tìm cách đẩy giá dầu tăng cao trước cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11 tại Hoa Kỳ. Tổng thống Trump cho rằng phía Tehran dựng lên những vụ tấn công giả, thủy lôi giả; đồng thời khẳng định lượng dầu đi qua eo biển Hormuz hiện cao hơn mức ghi nhận khi xung đột chưa bùng phát.
Thu Thảo
