(TAP) - Tổng thống Donald Trump vừa gây tranh cãi khi sử dụng một cơ chế hiếm gặp để hủy gần 1 tỷ USD khoản chi do Quốc hội Hoa Kỳ thông qua. Đây là lần thứ hai chính quyền ông Trump dùng chiến thuật này nhằm vô hiệu hóa nguồn ngân sách mà cơ quan lập pháp phê duyệt.
Nhà Trắng (White House) ngày 25/9 thông tin, trong số tiền bị hủy có 567 triệu USD dành cho dịch vụ hỗ trợ người tị nạn, người xin tị nạn và trường hợp nhập cư khác do Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Hoa Kỳ (HHS). Ngoài ra, chính quyền cũng thu hồi 50 triệu USD phục vụ một số chương trình hỗ trợ người nhập cư, người không phải công dân Hoa Kỳ; 70 triệu USD cho hoạt động giáo dục quốc tế; 56 triệu USD thuộc những dự án của Bộ Nhà ở và Phát triển Đô thị (HUD). Phía Nhà Trắng tuyên bố, động thái này nhằm cắt giảm các khoản chi “lãng phí” hoặc “gây hại”, “không mang lại lợi ích” quốc gia.
Tổng thống Donald Trump gây tranh cãi khi dùng cơ chế “pocket rescission” để hủy gần 1 tỷ USD khoản chi do Quốc hội Hoa Kỳ thông qua. Nguồn: whitehouse.gov
Về cơ chế “hợp thức hoá” hành động, Nhà Trắng viện dẫn phương thức mang tên “pocket rescission” - trao quyền để Tổng thống đề xuất bỏ khoản ngân sách mà Quốc hội đã thông qua. Theo quy định, cơ quan lập pháp tối cao vẫn còn 45 ngày xem xét và ra quyết định. Tuy nhiên, do chính quyền công bố đề xuất chỉ vài ngày trước khi năm tài khóa kết thúc (30/9), Quốc hội gần như không đủ thời gian can thiệp.
Trên tài khoản “X” (@SenatorCollins) ngày 25/9, Chủ tịch Ủy ban Phân bổ Ngân sách Thượng viện, Thượng nghị sĩ đảng Cộng hoà (GOP) - bà Susan Collins lên tiếng phản đối gay gắt. Bà Collins cho biết, Nhà Trắng không thông báo hoặc tiến hành tham vấn trước với Quốc hội, đồng thời bày tỏ quan ngại động thái này có thể vi phạm quyền quyết định phân bổ ngân sách từ cơ quan lập pháp.
Chủ tịch Ủy ban Phân bổ Ngân sách Thượng viện, Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa Susan Collins phản đối việc ông Trump huỷ ngân sách được Quốc hội phê duyệt. Nguồn: X “@SenatorCollins”
Trước đó, năm 2025, chính quyền ông Trump cũng từng sử dụng cơ chế tương tự để hủy 4,9 tỷ USD viện trợ nước ngoài. Quyết định mới nhất khiến Tòa án Tối cao (SCOTUS) phải vào cuộc ngăn chặn, song không đưa ra phán quyết cuối cùng về tính pháp lý của toàn bộ cơ chế.
Mobius Nguyen
