(TAP) - Một thẩm phán liên bang ở California vừa ra quyết định tạm thời ngăn Bộ An ninh Nội địa (DHS) chấm dứt các biện pháp bảo vệ chống trục xuất (TPS) đối với khoảng 60.000 người nhập cư. Thẩm phán lập luận, động thái từ DHS không dựa trên đánh giá khách quan về điều kiện thực tế mà chỉ mang tính hình thức nhằm hợp thức hóa kế hoạch trục xuất.
Hồi tháng 6 - 8/2025, Cơ quan Di trú và Nhập tịch (USCIS) thuộc Bộ An ninh Nội địa Hoa Kỳ (DHS) đã đăng lên Công bố Liên bang (Federal Register) quyết định chấm dứt Tình trạng bảo vệ tạm thời (Temporary Protected Status, viết tắt: TPS) áp dụng công dân từ ba quốc gia: Honduras, Nepal, Nicaragua. USCIS dẫn lời Bộ trưởng DHS Kristi Noem thời điểm đó tuyên bố: Những quốc gia này đã phục hồi sau thảm họa môi trường - lý do từng khiến Washington, D.C. đồng ý cấp quy chế TPS.
Cơ quan Di trú và Nhập tịch Hoa Kỳ tuyên bố chấm dứt Tình trạng bảo vệ tạm thời áp dụng lên công dân Honduras, Nepal và Nicaragua. Nguồn: Federal Register
Như TAP News thông tin, TPS do Quốc hội ban hành hồi năm 1990, bảo vệ một số người nước ngoài không bị trục xuất, đồng thời được cấp giấy phép lao động tạm thời ở Hoa Kỳ. Điều kiện hưởng TPS cần thoả mãn một trong những yếu tố: Quê hương họ đối mặt xung đột vũ trang, thảm họa thiên nhiên hoặc tình trạng khẩn cấp khiến việc hồi hương không an toàn. Hoa Kỳ thiết lập TPS cho Honduras và Nicaragua vào cuối thập niên 1990 sau cơn bão Mitch gây thiệt hại nặng nề Trung Mỹ. Nhiều người hưởng TPS từ Honduras và Nicaragua đã sinh sống tại hơn 20 năm. Với Nepal, TPS áp dụng năm 2015 sau trận động đất nghiêm trọng.
Cuối tháng 7/2025 - thời điểm DHS chấm dứt TPS Honduras, Nepal và Nicaragua, Thẩm phán Toà án Hoa Kỳ Quận phía Bắc California (U.S. District Court for the Northern District of California) Trina Thompson từng ra phán quyết tạm thời ngăn chặn. Bà Thompson nhận định, chính quyền Trump chưa xem xét đầy đủ các vấn đề tồn đọng tại ba quốc gia Tuy nhiên, CBS ngày 1/1 cho biết, phán quyết sau đó bị Tòa Phúc thẩm liên bang khu vực 9 (9th Circuit) tạm dừng vào tháng 8/2025, mở đường để DHS tiếp tục kế hoạch trục xuất.
Thẩm phán Toà án Hoa Kỳ Quận phía Bắc California Trina Thompson phán quyết tạm thời ngăn chặn Bộ An ninh Nội địa chấm dứt TPS của công dân Honduras, Nepal và Nicaragua. Nguồn: U.S. District Court for the Northern District of California
Suốt khoảng thời gian tháng 8 - 12/2025, bà Thompson tiếp tục nộp bằng chứng, tranh luận làm rõ liệu Bộ trưởng Kristi Noem có vi phạm luật hành chính hoặc ban hành lệnh thu hồi TPS xuất phát từ động cơ phân biệt chủng tộc hay không. Qua quá trình xem xét hơn 52 trang tài liệu, Thẩm phán Thompson ngày 31/12/2025 kết luận, nỗ lực thu hồi quy chế TPS từ 60.000 người nhập cư hoàn toàn toàn trái luật. Bà Thompson nói, Bộ trưởng DHS không dựa trên đánh giá khách quan về điều kiện thực tế, chỉ mang tính hình thức hợp pháp chấm dứt TPS, thúc đẩy kế hoạch trục xuất người nhập cư.
Chính quyền ông Trump lâu nay luôn chủ trương chấm dứt hầu hết chương trình TPS, nhận định chính sách này kéo dài quá mức, dễ phát sinh nguy cơ lạm dụng. Ngoài ba quốc gia nêu trên, TPS cũng bị chấm dứt với người nhập cư từ nhiều nước khác như Afghanistan, Haiti, Syria và Venezuela. TAP News hôm 31/12 đưa tin, một thẩm phán liên bang khác ở Massachusetts đã tạm thời ngăn DHS chấm dứt TPS của công dân Nam Sudan.
Thẩm phán Thompson duy trì phán quyết, kết luận nỗ lực thu hồi quy chế TPS của Bộ An ninh Nội địa hoàn toàn toàn trái luật. Nguồn: U.S. District Court for the Northern District of California
Therion Son