(TAP) - Trước làn sóng tử vong tăng mạnh tại cơ sở giam giữ của Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Hoa Kỳ (ICE), Cao ủy Nhân quyền Liên Hợp Quốc - ông Volker Türk yêu cầu chính quyền Tổng thống Donald Trump tiến hành điều tra vụ việc.
Ở thông cáo báo chí công bố trên trang web Liên Hợp Quốc vào cuối tháng 6, ông Volker Türk dẫn số liệu chính thức từ Chính phủ Hoa Kỳ chứng minh rằng, số người tử vong tại các cơ sở giam giữ thuộc ICE có xu hướng gia tăng đáng kể những năm gần đây. Cụ thể, năm 2025 ghi nhận 33 trường hợp tử vong, tăng gần gấp ba lần so với 11 trường hợp hồi năm 2024. Ngoài ra, tính riêng 5 tháng đầu năm 2026, đã có 18 người tử vong và đến tháng 6 tiếp tục ghi nhận thêm một trường hợp. Đáng chú ý, trong số những ca tử vong được cơ quan chức năng Hoa Kỳ báo cáo năm nay, 5 trường hợp bị xác định là tự tử. Hiện ICE đang quản lý hơn 60.000 người, dự kiến nâng sức chứa lên khoảng 90.000 người vào cuối năm.
Số người tử vong tại các cơ sở giam giữ thuộc ICE tăng trong năm 2026 đã làm dấy lên lo ngại từ Liên Hợp Quốc về điều kiện giam giữ người nhập cư tại Mỹ. Nguồn: www.ohchr.org
Theo ông Volker Türk, số ca tử vong gia tăng làm dấy lên những lo ngại nghiêm trọng về điều kiện giam giữ người nhập cư tại Hoa Kỳ. Ông bày tỏ quan ngại, tình trạng chăm sóc y tế, khẩu phần ăn không bảo đảm, cùng nguy cơ lây lan dịch bệnh, khiến môi trường giam giữ trở nên đáng báo động. Vì vậy, Cao ủy Nhân quyền Liên Hợp Quốc kêu gọi chính quyền Tổng thống Donald Trump tiến hành “các cuộc điều tra nhanh chóng, độc lập, khách quan và hiệu quả” toàn bộ trường hợp tử vong xảy ra ở cơ sở giam giữ ICE.
Cao ủy Nhân quyền Liên Hợp Quốc cảnh báo, việc áp dụng hình thức biệt giam kéo dài hoặc vô thời hạn có thể bị xem là “hành vi đối xử tàn ác, vô nhân đạo hoặc hạ thấp nhân phẩm”, vi phạm chuẩn mực luật nhân quyền quốc tế. Ông Volker Türk nhận định: “Tất cả những yếu tố này càng làm gia tăng mức độ dễ tổn thương của người bị giam giữ và đặt ra những nghi vấn nghiêm trọng về việc liệu một số trường hợp tử vong tại cơ sở thuộc ICE có thể đã được ngăn chặn hay không”. Ông khẳng định: “Những người chịu trách nhiệm về hành vi vi phạm pháp luật phải chịu xử lý theo quy định”. Ngoài ra, Cao ủy Nhân quyền Liên Hợp Quốc nhấn mạnh vai trò giám sát từ Quốc hội Hoa Kỳ; lên án hành vi phi nhân hóa và hình sự hóa người di cư, người tị nạn.
Ông Volker Türk kêu gọi Hoa Kỳ cải thiện điều kiện giam giữ người nhập cư, tăng cường bảo đảm quyền con người và hạn chế áp dụng biện pháp giam giữ. Nguồn: www.ohchr.org
Đồng thái từ ông Volker Türk diễn ra không lâu sau thời điểm Tổ chức Theo dõi Nhân quyền (Human Rights Watch - HRW) công bố báo cáo dài 73 trang mang tên “Chết trong trại giam: Số ca tử vong gia tăng trong hệ thống giam giữ người nhập cư đang mở rộng của Hoa Kỳ” (Dying in Detention: Rising Deaths in an Expanding US Immigration Detention System) vào ngày 25/6. HRW cảnh báo, kể từ tháng 1/2025, ít nhất 52 người tử vong vào khoảng thời gian chịu sự giam giữ bởi ICE; trong đó có tối thiểu 10 trường hợp tự tử. Tổ chức này cho biết, tỷ lệ tử vong dưới thời chính quyền Tổng thống Donald Trump nhiệm kỳ hai cao hơn khoảng 2,5 lần so với nhiệm kỳ đầu và gần gấp bốn lần so với thời chính quyền Joe Biden. Riêng đầu năm 2026, tỷ lệ tử vong theo năm tăng hơn cùng kỳ năm trước khoảng 140%.
Báo cáo dẫn lời ông Brian Root - Cố vấn cấp cao thuộc HRW nêu rõ: “Tỷ lệ người chết trong trại giam thuộc ICE đang ở mức cao nhất trong nhiều năm, ngay cả khi đã tính đến sự gia tăng số lượng người bị giam giữ”. Ông yêu cầu: “Bộ An ninh Nội địa (DHS) và Quốc hội nên hành động ngay lập tức để giảm số lượng người bị giam giữ và cải thiện điều kiện giam giữ, bao gồm cả việc đảm bảo tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe đầy đủ phù hợp các nghĩa vụ nhân quyền của Hoa Kỳ”.
Đến nay, phía chính quyền Tổng thống Donald Trump chưa phản hồi về vụ việc. TAP News sẽ tiếp tục thông tin.
Thanh Minh
