(TAP) - Mới đây, Hội đồng Quốc gia Người Hoa Kỳ gốc Iran (NIAC) tiết lộ, trong lúc quan hệ Washington - Tehran căng thẳng, hoạt động phối hợp phía sau hậu trường giữa giới chức di trú Hoa Kỳ và chính quyền Iran lại diễn ra âm thầm. Hàng trăm email nội bộ mới công khai cho thấy, các quan chức hai nước đã cùng trao đổi về việc sắp xếp những chuyến bay đưa công dân Iran trở về nước.
Thông tin từ Hội đồng Người Mỹ gốc Iran Quốc gia (National Iranian American Council - NIAC)
Ở thông cáo phát đi ngày 18/8, Hội đồng Quốc gia Người Hoa Kỳ gốc Iran (National Iranian American Council - NIAC) đã công bố hàng trăm email nội bộ của Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Hoa Kỳ (ICE). Toàn bộ số tài liệu này được thu thập thông qua yêu cầu theo Đạo luật Tự do Thông tin (FOIA) và vụ kiện đệ trình vào tháng 11/2025 vì ICE không phản hồi yêu cầu cung cấp hồ sơ ban đầu trong thời hạn luật định. Đợt tài liệu đầu tiên công khai trước đó nêu rõ, số vụ bắt giữ công dân Iran tăng mạnh sau cuộc chiến Hoa Kỳ - Iran hồi tháng 6/2025 và ICE giam giữ ít nhất 577 công dân Iran trên toàn quốc.
Hồ sơ mới hé lộ, ICE tổ chức 3 chuyến bay, đưa hơn 100 công dân Iran trở về nước từ tháng 9/2025 đến tháng 1/2026. Đáng chú ý, nội dung trao đổi giữa những quan chức ICE cho thấy, phía Iran có tiếng nói nhất định xuyên suốt quá trình lập danh sách hồi hương. Thậm chí, một số trường hợp được bổ sung hoặc điều chỉnh vào phút chót dựa trên đề nghị bởi Tehran. Ở một email, một quan chức ICE viết: “Theo yêu cầu từ Đại sứ quán Iran, tôi đã thêm vài trường hợp”. Các email khác còn ghi nhận ICE từng nhiều lần sắp xếp để một số quan chức Iran gặp gỡ công dân Iran đang bị tạm giữ tại Hoa Kỳ.
Ảnh minh họa. Nguồn: Facebook Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Hoa Kỳ (ICE)
Giám đốc Chính sách NIAC - ông Ryan Costello đánh giá, những tài liệu mới đặt ra câu hỏi về cách ICE thực hiện chuyến bay hồi hương. Ông dẫn trường hợp phía Washington đưa một công dân Iran lên máy bay dù họ không có tên trong danh sách hành khách. NIAC xem đây như một sai sót nghiêm trọng và làm dấy lên nghi vấn liên quan tới khả năng một người nhập cư đã bị trục xuất khỏi Hoa Kỳ trái quy trình hoặc không tự nguyện. Ông Costello tiết lộ thêm, văn phòng ICE ở Tel Aviv còn tham gia sâu vào quá trình điều phối chuyến bay chở công dân Iran rời Hoa Kỳ, bất chấp việc lịch trình không hề có điểm dừng tại Israel. NIAC nhận định, hoạt động này bắt nguồn từ một chỉ thị của Nhà Trắng, ban hành giữa lúc giao tranh Hoa Kỳ - Iran leo thang.
Phản hồi trước vụ việc trên, Bộ An ninh Nội địa Hoa Kỳ (DHS) bác bỏ cáo buộc ICE chia sẻ hồ sơ xin tị nạn với chính quyền Iran. Theo tuyên bố gửi truyền thông Hoa Kỳ (CBS News, AP News) ngày 20/8, DHS khẳng định, thông tin nói ICE cung cấp hồ sơ xin tị nạn cho chính phủ Iran là sai sự thật. Cơ quan nhấn mạnh, việc hợp tác cùng nhiều quốc gia nhằm thu thập giấy tờ đi lại phục vụ việc hồi hương những người đang bị tạm giữ.
Thu Phan
