(TAP) - Chính quyền Tổng thống Donald Trump vừa chính thức thông báo Washington từ chối gia hạn Hiệp định USMCA theo khuôn khổ hiện tại. Thay vào đó, Hoa Kỳ sẽ khởi động lộ trình đàm phán sửa đổi những điều khoản nhằm giải quyết vấn đề thâm hụt thương mại với Mexico, Canada.
Hoa Kỳ vừa xác nhận việc không gia hạn Hiệp định USMCA và sẽ kích hoạt quy trình đánh giá để sửa đổi các điều khoản mà Washington cho rằng còn hạn chế. Nguồn: beta.dol.gov
Trong tuyên bố do Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (United States Trade Representative - USTR) công bố ngày 1/7, Đại diện Thương mại Jamieson Greer cho biết: “Hoa Kỳ không đồng ý gia hạn Hiệp định USMCA theo khuôn mẫu hiện tại. Vì vậy, USMCA không được gia hạn”. USTR lập luận, dù USMCA đã hoàn thành các mục tiêu hiện đại hoá thương mại, song Hiệp định không đạt mục tiêu tái cân bằng thương mại giữa ba nước. Phía Washington chỉ ra rằng, thâm hụt thương mại của Hoa Kỳ đối với Mexico và Canada tăng mạnh vào những năm qua, USMCA lại không phát huy hiệu quả như kỳ vọng về việc kiểm soát tình trạng này. Ông Greer nhấn mạnh, Washington sẽ làm việc cùng hai quốc gia láng giềng để xử lý điều khoản còn hạn chế và vấn đề thâm hụt thương mại trên.
Mặc dù Hoa Kỳ từ chối gia hạn, nhưng điều này không đồng nghĩa Hiệp định USMCA bị hủy bỏ ngay lập tức. Hiệp định vẫn tiếp tục duy trì hiệu lực pháp lý trong 10 năm nữa và chuyển sang chế độ đánh giá hàng năm để các nước tiến hành thương lượng nhằm giải quyết những bất đồng. Đại diện Thương mại Jamieson Geer thông báo, vòng đàm phán song phương giữa Hoa Kỳ - Mexico dự kiến diễn ra vào ngày 20/7 tại Mexico City (Mexico).
Tuyên bố chính thức công bố vào ngày 1/7 của Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ. Nguồn: ustr.gov
Ngay lập tức, Bộ trưởng Kinh tế Mexico Marcelo Ebrard lên tiếng xác nhận, Hiệp định USMCA tiếp tục có hiệu lực đầy đủ đến năm 2036. Ông đồng thời lý giải, quyết định từ Hoa Kỳ chỉ đơn giản là kích hoạt quy trình đánh giá theo quy trình của hiệp định chứ không phải là tín hiệu rút lui. Trong đoạn video trên trang X (@m_ebrard), ông khẳng định Mexico sẵn sàng phối hợp xử lý những quan ngại mà Washington đặt ra. Về phía Canada, Bộ trưởng Canada phụ trách thương mại Hoa Kỳ - Canada Dominic LeBlanc nhấn mạnh, Ottawa ủng hộ việc gia hạn USMCA cũng như nhất trí việc thảo luận, tìm kiếm giải pháp đảm bảo khuôn khổ thương mại, đầu tư giữa các bên. Ông LeBlanc cho biết sẽ trao đổi cùng Hoa Kỳ để giải quyết mức thuế mà Tổng thống Donald Trump đã áp lên thép, nhôm, ô tô, gỗ xẻ Canada.
Tuyên bố từ Bộ trưởng Canada phụ trách thương mại Hoa Kỳ - Canada Dominic LeBlanc về tương lai của Hiệp định USMCA. Nguồn: canada.ca
Hiệp định USMCA (Hiệp định Hoa Kỳ - Mexico - Canada) là thỏa thuận thương mại tự do giữa ba quốc gia Bắc Mỹ, chính thức có hiệu lực vào tháng 7/2020 nhằm thay thế Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ (NAFTA) năm 1994. Được mệnh danh là “NAFTA 2.0”, USMCA ra đời để định hình lại chuỗi cung ứng công nghiệp và bảo vệ người lao động cả ba quốc gia. Dẫn số liệu mà Viện Brookings ghi nhận, tổng giá trị thương mại hàng hóa giữa Hoa Kỳ - Canada - Mexico tăng vọt từ khoảng 1.070 tỷ USD năm 2020 lên hơn 1.630 tỷ USD năm 2024. Sự tăng trưởng mạnh mẽ này phản ánh rõ nét vai trò thiết yếu của Hiệp định USMCA trong việc thúc đẩy, thắt chặt chuỗi cung ứng nội khối khu vực Bắc Mỹ.
Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump, cựu Tổng thống Mexico Enrique Pena Nieto và cựu Thủ tướng Canada Justin Trudeau ký kết Hiệp định USMCA vào năm 2018, tại Argentina. Nguồn: cfr.org
Trước động thái trên, hàng loạt nhóm ngành nông nghiệp, ô tô Bắc Mỹ đang bày tỏ sự lo ngại. Hiệp hội Autos Drive America cùng nhiều liên minh công nghiệp ô tô lớn tại Hoa Kỳ ngày 2/7 đã ra tuyên bố chung hối thúc lãnh đạo Hoa Kỳ, Canada, Mexico nhanh chóng đạt đồng thuận gia hạn Hiệp định USMCA. Việc này nhằm duy trì sự ổn định, đảm bảo chuỗi cung ứng, bảo vệ ưu đãi thuế quan đối với toàn ngành.
Về nhóm ngành nông nghiệp, liên minh Farmers for Free Trade cảnh báo, việc từ chối gia hạn tự động đe dọa trực tiếp đến xuất khẩu nông sản sang Canada, Mexico. Theo Farmers for Free Trade, đây là hai đối tác thương mại nông nghiệp lớn nhất của Hoa Kỳ, khi tiêu thụ tới hơn 1/3 tổng lượng nông sản xuất khẩu. Do vậy, phía liên minh nông nghiệp đề nghị chính quyền, nhà đàm phán Washington đặt lợi ích người nông dân lên hàng đầu tại vòng thảo luận sắp tới; bảo vệ các thành quả tiếp cận thị trường mà USMCA mang lại kể từ năm 2020.
Mie Duong
