(TAP) - Hoa Kỳ vừa “cắt một bước” trong quy trình xét duyệt tị nạn, mở đường xử lý nhanh hàng triệu hồ sơ đang chờ đợi. Giờ đây, chính quyền cho phép chuyển thẳng một số hồ sơ sang tòa di trú mà không cần qua bước phỏng vấn truyền thống.
Chính quyền Hoa Kỳ vừa ban hành quy định tạm thời về việc rút gọn một số thủ tục trong quy trình xử lý hồ sơ xin tị nạn. Nguồn: Facebook (U.S. Citizenship and Immigration Services)
Theo tài liệu do Bộ An ninh Nội địa Hoa Kỳ (DHS) công bố trên Công báo Liên bang (Federal Register) ngày 28/7, quy định mới mang tên “Affirmative Asylum Referrals Without Interview” sẽ chính thức có hiệu lực ngay lập tức. Đây được đánh giá là bước điều chỉnh pháp lý mang tính bước ngoặt, hướng đến cắt giảm quy trình thủ tục trùng lặp, giải quyết tình trạng tồn đọng hàng triệu hồ sơ tị nạn nhiều năm qua.
Quy định mới được Bộ An ninh Nội địa Hoa Kỳ (DHS) công bố trên Công báo Liên bang ngày 28/7 và có hiệu lực ngay lập tức. Nguồn: govinfo.gov
Khung pháp lý cũ trước đây quy định, hầu hết người nộp đơn xin tị nạn chủ động (affirmative asylum) đều phải trải qua vòng phỏng vấn trực tiếp cùng nhân viên thuộc Cục Di trú và Nhập tịch Hoa Kỳ (USCIS). Nếu bị từ chối, hồ sơ sẽ chuyển sang Tòa án Di trú xem xét lại. Quy trình hai bước này vô tình kéo dài thời gian xử lý hồ sơ, tạo cơ hội để nhiều trường hợp lợi dụng việc nộp đơn xin tị nạn tiếp tục cư trú cũng như lao động bất hợp pháp ở Hoa Kỳ.
Nhằm khắc phục lỗ hổng trên, quy định mới cho phép nhân viên di trú đánh giá hồ sơ giấy và chuyển thẳng những đơn xin tị nạn (Mẫu I-589) không đủ điều kiện sang Văn phòng Điều hành Đánh giá Di trú (EOIR) thuộc Bộ Tư pháp Hoa Kỳ mà không cần tiến hành bước phỏng vấn trực tiếp truyền thống. Biện pháp chuyển thẳng này sẽ áp dụng với trường hợp mà USCIS xác định là đơn nộp quá thời hạn 1 năm kể từ ngày nhập cảnh Hoa Kỳ nhưng không có lý do miễn trừ hợp pháp. Đồng thời, vụ việc liên quan đương đơn thuộc diện bị cấm nộp đơn hoặc bị cấm nhận quyền tị nạn hay hồ sơ thiếu căn cứ pháp lý cốt lõi cũng chuyển thẳng ra tòa.
Thông báo chính thức từ Cục Di trú và Nhập tịch Hoa Kỳ (USCIS). Nguồn: X (@RapidResponse47)
Bên cạnh đó, DHS chính thức xóa bỏ cụm từ quy định “quyền được phỏng vấn” của người nộp đơn ở các văn bản pháp lý di trú. DHS nhấn mạnh, USCIS chỉ bắt buộc phỏng vấn trực tiếp khi chuẩn bị chấp thuận đơn tị nạn hoặc trường hợp có thỏa thuận pháp lý hay đạo luật riêng bắt buộc. Thư chuyển giao hồ sơ sang tòa án sẽ không còn phải kèm theo văn bản đánh giá mức độ uy tín (credibility) đương đơn bởi nhân viên xét duyệt.
Phát biểu về quyết định cắt giảm thủ tục, ông Joseph Edlow - Giám đốc USCIS chia sẻ: “Hệ thống tị nạn đã bị lợi dụng ở khoảng thời gian quá dài nhằm mục đích kéo dài thời gian lưu trú và xin giấy phép làm việc, thay vì xuất phát từ nhu cầu bảo hộ chính đáng. Quy định mới sẽ giúp đảm bảo nguồn lực được tập trung xử lý kịp thời cho những cá nhân thực sự đối mặt với mối lo ngại bị ngược đãi”.
Dù quy định tạm thời này có hiệu lực thi hành ngay lập tức, song DHS vẫn tiếp tục ghi nhận ý kiến đóng góp trong thời hạn 60 ngày kể từ ngày đăng tải trên Công báo Liên bang.
Mie Duong
