(TAP) - Chỉ vài giờ trước khi “tối hậu thư cuối cùng” hết hạn, Tổng thống Donald Trump bất ngờ thông báo hoãn cuộc tấn công Iran thêm 2 tuần, kèm điều kiện eo biển Hormuz phải được mở cửa trở lại. Đáp lại, phía Tehran đã tạm chấp thuận để tàu thuyền đi qua tuyến hàng hải này, với sự điều phối của lực lượng vũ trang.
Tổng thống Donald Trump đồng ý ngừng tấn công Iran trong 2 tuần. Nguồn The White House
Tối ngày 7/4 (giờ Hoa Kỳ, khoảng 5 giờ 30 phút sáng ngày 8/4 giờ Việt Nam), Tổng thống Donald Trump đăng một thông điệp trên nền tảng Truth Social (@realDonaldTrump) cho biết, ông đồng ý ngừng tấn công Iran 2 tuần. Ông viết: “Dựa trên các cuộc trao đổi cùng Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif và Thống chế Asim Munir, họ đề nghị tôi hoãn việc sử dụng lực lượng huỷ diệt dự kiến triển khai tối nay nhằm vào Iran, với điều kiện Iran đồng ý mở lại eo biển Hormuz một cách hoàn toàn, lập tức, an toàn. Tôi đã đồng ý đình chỉ ném bom, tấn công Iran trong 2 tuần. Đây sẽ là lệnh ngừng bắn hai chiều”.
Theo Tổng thống Trump, lý do thúc đẩy ông đưa ra quyết định này là vì Hoa Kỳ đã hoàn thành, thậm chí vượt xa những mục tiêu quân sự ban đầu, đồng thời đang tiến rất gần đến thoả thuận hoà bình lâu dài với Iran, cũng như khu vực Trung Đông. Ông xác nhận, Washington nhận một bản đề xuất gồm 10 điều khoản từ phía Iran và tin tưởng kế hoạch này sẽ trở thành cơ sở khả thi để đàm phán. Lãnh đạo Hoa Kỳ nhấn mạnh, khoảng thời gian 2 tuần dự kiến cho phép hoàn tất, chính thức hoá các thoả thuận giữa 2 nước.
Tuyên bố của Tổng thống Donald Trump. Nguồn: Truth Social (@realDonaldTrump)
Cùng ngày, Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao của Iran ban hành thông cáo chính thức về việc chấp nhận thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 2 tuần. Phía Hội đồng nêu rõ điều này không đồng nghĩa việc chiến sự chấm dứt, đồng thời khẳng định Iran luôn ở trạng thái sẵn sàng chiến đấu và sẽ đáp trả “mạnh mẽ” trường hợp đối phương “mắc sai lầm dù là nhỏ nhất”. Đáng chú ý, trên mạng xã hội X (@araghchi), Ngoại trưởng Iran Seyed Abbas Araghchi tuyên bố: “Trong thời hạn 2 tuần, việc đi lại an toàn qua eo biển Hormuz có thể thực hiện thông qua sự phối hợp với lực lượng vũ trang Iran, có tính đến những hạn chế kỹ thuật”. Ông cho hay, nếu các cuộc tấn công chống lại Iran chấm dứt, lực lượng vũ trang nước này sẽ ngừng hoạt động phòng thủ.
Ngoại trưởng Iran Seyed Abbas Araghchi thông báo mở cửa eo biển Hormuz trong 2 tuần . Nguồn: X (@araghchi)
Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran thông báo thêm, cuộc đàm phán cùng Hoa Kỳ sẽ bắt đầu vào ngày 10/4 tại Islamabad (Pakistan), kéo dài 2 tuần có thể được gia hạn theo thỏa thuận chung. Hội đồng khẳng định Iran đã giành thắng lợi lớn và là một “thất bại lịch sử” đối với Hoa Kỳ, khi Washington buộc phải chấp nhận kế hoạch 10 điểm do Tehran đề xuất làm cơ sở đàm phán. Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao cũng công bố chi tiết 10 điều khoản gồm: cam kết của Hoa Kỳ không xâm phạm chủ quyền Iran; Iran tiếp tục kiểm soát eo biển Hormuz; chấp nhận quyền làm giàu uranium; dỡ bỏ tất cả lệnh trừng phạt Iran; huỷ bỏ nghị quyết từ Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) về hạt nhân; thực hiện bồi thường thiệt hại; rút quân đội Hoa Kỳ khỏi khu vực; chấm dứt giao tranh trên toàn bộ mặt trận, kể cả Phong trào Kháng chiến Hồi giáo ở Lebanon - quốc gia láng giềng phía Bắc Israel.
Tuyên bố của Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran. Nguồn: Supreme National Security Council of the Islamic Republic of Iran
Về phía Israel, Văn phòng Thủ tướng Benjamin Netanyahu viết trên trang X (@IsraeliPM) rằng: “Israel ủng hộ mọi quyết định tạm dừng tấn công Iran 2 tuần của Tổng thống Donald Trump, kèm điều kiện Iran ngay lập tức mở lại eo biển, chấm dứt cuộc tấn công Hoa Kỳ, Israel và các quốc gia khu vực Trung Đông”. Tuy nhiên, Văn phòng Thủ tướng nhấn mạnh thỏa thuận ngừng bắn 2 tuần này không bao gồm Lebanon. Tuyên bố này được cho là mâu thuẫn với phát biểu trước đó từ Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif về việc thỏa thuận ngừng bắn giữa Hoa Kỳ - Iran áp dụng “mọi mặt trận, kể cả Lebanon”.
Mie Duong