(TAP) - Mới đây, giới chức Hoa Kỳ và Iran tuyên bố đạt được thoả thuận hoà bình, nhằm chấm dứt cuộc xung đột kéo dài hơn 100 ngày qua. Lễ ký kết chính thức dự kiến diễn ra vào ngày 19/6 tại Thuỵ Sĩ.
Hoa Kỳ và Iran chính thức hoàn tất thỏa thuận nhằm chấm dứt cuộc xung đột kéo dài nhiều tháng qua. Nguồn: icj.org
Rạng sáng ngày 15/6 (giờ Việt Nam), trên nền tảng Truth Social (@realDonaldTrump), Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump thông báo: “Thoả thuận với Cộng hòa Hồi giáo Iran đã hoàn tất. Xin chúc mừng tất cả!”. Đồng thời, ông tuyên bố eo biển Hormuz sẽ mở cửa trở lại “mà không thu phí quá cảnh”. Hải quân Hoa Kỳ cũng dỡ bỏ lệnh phong toả hàng hải đối với Iran. Ngoài ra, trong cuộc phỏng vấn qua điện thoại cùng kênh Fox News, Phó Tổng thống JD Vance cho biết, ông sẽ tham gia lễ ký kết chính thức, song không loại trừ khả năng Tổng thống góp mặt.
Tổng thống Donald Trump thông báo thỏa thuận của Hoa Kỳ và Iran đã hoàn tất. Nguồn: Truth Social (@realDonaldTrump)
Chỉ ít phút trước thông báo của Tổng thống Trump, Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif - đại diện quốc gia đóng vai trò trung gian cũng xác nhận ở mạng xã hội X (@CMShehbaz) rằng, Hoa Kỳ - Iran đã hoàn tất thỏa thuận hoà bình. Nhà lãnh đạo Pakistan nhấn mạnh, lễ ký kết chính thức được tổ chức vào ngày 19/6, tại Geneva (Thuỵ Sĩ). Theo ông Sharif, đôi bên sẽ chấm dứt “ngay lập tức và vĩnh viễn” hoạt động quân sự ở mọi mặt trận, bao gồm cả Lebanon.
Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif thông báo lễ ký kết thoả thuận sẽ diễn ra tại Geneva (Thuỵ Sĩ) vào ngày 19/6. Nguồn: X (@CMShehbaz)
Về phía Iran, Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran (SNSC) ban hành thông cáo nêu rõ, hai bên đã hoàn thiện “Biên bản ghi nhớ về việc chấm dứt chiến tranh (Bản ghi nhớ Islamabad)” vào tối ngày 14/6 (giờ Iran); lễ ký kết sẽ tổ chức tại Thuỵ Sĩ như phía Pakistan thông báo. Hai nội dung thỏa thuận có hiệu lực kể từ tối ngày 14/6 bao gồm chấm dứt ngay lập tức hoạt động quân sự trên mọi mặt trận và dỡ bỏ lệnh phong toả hàng hải đối với Iran. Ngoài ra, các cuộc đàm phán để đạt thỏa thuận cuối cùng hoãn lại cho đến lúc đối phương hoàn thành những nghĩa vụ của mình theo Biên bản ghi nhớ. Hãng thông tấn bán chính thức Tasnim dẫn lời Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi tiết lộ thêm, vòng thương thuyết nhằm đạt thỏa thuận cuối cùng dự kiến tiến hành trong vòng 60 ngày sau khi xác minh Washington thực hiện đầy đủ cam kết.
Tuyên bố chính thức của Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran xác nhận việc đạt thoả thuận hoà bình với Hoa Kỳ. Nguồn: X (@shoaam_ir)
Trước đó, Hoa Kỳ - Israel đã hợp lực mở chiến dịch tập kích Iran vào ngày 28/2. Đáp lại, phía Tehran liên tiếp dội hỏa lực tấn công các căn cứ quân sự Hoa Kỳ tại Vùng Vịnh, lãnh thổ Israel; đồng thời phong tỏa eo biển Hormuz khiến giá nhiên liệu toàn cầu tăng vọt. Động thái này buộc Washington đưa ra đòn trả đũa bằng cách siết gọng kìm phong tỏa hệ thống cảng biển Iran.
Sau chuỗi ngày căng thẳng leo thang, các bên đã nhất trí về một thỏa thuận ngừng bắn hồi đầu tháng 4. Dù vậy, lệnh ngừng bắn này nhanh chóng trở nên mong manh bởi những vụ tấn công trả đũa liên tiếp giữa Hoa Kỳ - Iran, đẩy tiến trình đàm phán nhiều lần rơi vào cảnh bế tắc. Bên cạnh đó, xung đột của Israel và Hezbollah tại Lebanon trở thành một yếu tố phức tạp cản trở nỗ lực ngoại giao.
Hiện Israel chưa đưa ra tuyên bố chính thức về thoả thuận hoà bình của Hoa Kỳ - Iran.
Mie Duong
