(TAP) - Chính quyền Hoa Kỳ vừa giới thiệu dự luật về việc thay thế toàn bộ các diện thẻ xanh dựa trên việc làm hiện hành bằng một hệ thống chấm điểm, xếp hạng ứng viên theo mức lương, trình độ học vấn, thành tích cá nhân, năng lực tiếng Anh.
Dự luật mang tên “Americans First Immigration Act” (S. 5485) do Thượng nghị sĩ Tommy Tuberville trình lên Thượng viện ngày 23/9/2026 trước khi chuyển sang Ủy ban Tư pháp để xem xét. Dự luật đề xuất thay đổi cách phân loại hiện hành bằng phương thức xếp hạng ứng viên theo điểm số. Đối tượng là người nước ngoài xin định cư thông qua việc làm dưới diện EB-1, EB-2, EB-3, EB-5; riêng diện EB-4 vẫn duy trì diện thị thực dành cho lao động tôn giáo, nhưng đề nghị chấm dứt một số diện nhập cư đặc biệt khác.
Thượng nghị sĩ Hoa Kỳ Tommy Tuberville. Nguồn: en.wikipedia.org
Trước khi được đưa vào hệ thống tính điểm, ứng viên buộc thỏa mãn đồng thời các yêu cầu. Cụ thể, người nộp đơn cần có thư mời làm việc hợp lệ từ nhà tuyển dụng Hoa Kỳ, tích lũy ít nhất 16 điểm, nằm trong độ tuổi lao động 18 đến 51 tuổi tại thời điểm nộp hồ sơ và năng lực tiếng Anh đạt điểm kiểm tra trình độ tối thiểu bậc thứ 5 trở lên.
Hệ thống dự kiến chấm điểm ứng viên dựa trên tổng điểm tích lũy từ các yếu tố chính. Về thu nhập, mức lương do nhà tuyển dụng đề nghị phải bằng ít nhất 200% mức lương trung vị của tiểu bang nơi hoặc 150% với ứng viên tốt nghiệp đại học tại Hoa Kỳ, mức lương càng cao điểm càng lớn (từ 5 đến 35 điểm). Ở nhóm thành tích đặc biệt, người giành huy chương Olympic cá nhân không quá 8 năm trước lúc nộp hồ sơ cộng 10 điểm; người đạt thành tựu nổi bật về khoa học, nghệ thuật, giáo dục hoặc kinh doanh nhận 25 điểm; người đoạt giải Nobel nhờ thành tựu khoa học hoặc khoa học xã hội cộng 70 điểm.
Hoa Kỳ đề xuất chuyển xét thẻ xanh diện việc làm sang hệ thống chấm điểm. Nguồn: www.govinfo.gov
Trình độ học vấn cũng sẽ giúp ứng viên tích lũy từ 3 đến 35 điểm, tùy loại bằng cấp, ngành đào tạo, cơ sở cấp bằng. Các bằng thuộc nhóm khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học (STEM), đặc biệt là bằng tiến sĩ đáp ứng điều kiện tại Hoa Kỳ có thể đạt mức điểm tối đa. Ngoài ra, năng lực tiếng Anh cộng 2 - 8 điểm theo kết quả kiểm tra. Ứng viên từng phục vụ ít nhất 3 năm trong lực lượng dự bị tuyển chọn hoặc quân đội Hoa Kỳ, đáp ứng điều kiện xuất ngũ danh dự được nhận thêm 6 điểm. Về độ tuổi, nhóm từ 18 tới dưới 36 tuổi cộng 6 điểm, nhóm từ 36 tới dưới 45 tuổi nhận 2 điểm, nhóm từ 45 - 51 tuổi không cộng điểm ở tiêu chí này.
Dự luật dự kiến giao Bộ trưởng An ninh Nội địa Hoa Kỳ (DHS) xếp hạng ứng viên dựa trên tổng điểm và tiến hành xét duyệt ít nhất 4 lần mỗi năm tài chính, tùy số thị thực được phép cấp. Trường hợp nhiều ứng viên bằng điểm nhau, thứ tự ưu tiên lần lượt là: điểm việc làm, thành tích đặc biệt, học vấn, tiếng Anh, quân sự, độ tuổi. Dự luật quy định hạn ngạch thị thực định cư tối đa 192.000 suất mỗi năm.
Ngoài thay đổi diện thị thực việc làm, dự luật còn đề xuất chấm dứt chương trình thị thực đa dạng (Diversity Visa Lottery), thu hẹp diện bảo lãnh gia đình, áp dụng chế độ thường trú có điều kiện thời hạn 2 năm đối với ứng viên đạt yêu cầu theo hệ thống điểm cùng vợ/chồng và con đi kèm. Để gỡ bỏ các điều kiện này, họ phải nộp hồ sơ đúng thời hạn, tham gia phỏng vấn, chứng minh đáp ứng đầy đủ tiêu chí liên quan.
Thu Thao
