(TAP) - Chính quyền ông Trump vừa ban hành một gói miễn trừ trừng phạt quy mô lớn đối với ngành dầu mỏ Iran. Qua đó, Washington, D.C. cho phép Tehran giao dịch dầu bằng đồng USD lần đầu tiên sau hơn 40 năm.
Theo giấy phép đặc biệt có tên “General License X” do Bộ Tài chính Hoa Kỳ (USDT) công bố ngày 22/6, Iran có thể sản xuất, xuất khẩu, giao dịch dầu thô, sản phẩm hóa dầu, nhiên liệu bằng USD; thời hạn 60 ngày, kéo dài đến ngày 21/8. Hoa Kỳ cũng cho phép các tàu vận tải, tổ chức từng bị trừng phạt tham gia giao dịch cùng Iran. Về mặt lý thuyết, Washington, D.C. đã đủ điều kiện nhập khẩu dầu Iran trở lại - điều gần như chưa từng xảy ra kể từ lúc Hoa Kỳ ban hành lệnh cấm vận đơn phương hồi thập niên 90.
CNBC ngày 23/6 đánh giá, đây là lệnh nới lỏng trừng phạt dầu mỏ lớn nhất của Washington, D.C. sau Cách mạng Hồi giáo Iran (1979). Truyền thông Đồi Capitol (The Hill) cùng ngày dẫn lời cựu quan chức phụ trách trừng phạt thuộc USDT - ông Miad Maleki đánh giá, gói miễn trừ mới giúp Tehran tiếp cận lượng dầu tồn kho khoảng 67 triệu thùng đang mắc kẹt tại Vịnh Ba Tư, mang lại nguồn thu từ 8 - 9 tỷ USD ngắn hạn.
Chính quyền ông Trump vừa ban hành một gói miễn trừ trừng phạt quy mô lớn đối với ngành dầu mỏ Iran, cho phép Tehran giao dịch dầu bằng đồng USD lần đầu tiên sau hơn 40 năm. Nguồn: ofac.treasury.gov
Động thái trên diễn ra sau khoảng 1 tuần (17/6) kể từ thời điểm Hoa Kỳ - Iran ký Biên bản ghi nhớ (MOU); đồng thời đạt nhiều tiến triển đàm phán tích cực ở Thụy Sĩ, hướng tới thỏa thuận hòa bình lâu dài. Ghi nhận sản lượng dầu Iran xuất khẩu tăng đáng kể thời gian gần đây. Dẫn dữ liệu từ công ty theo dõi hàng hải Windward hôm 22/6, hồi tuần trước, Iran xuất khẩu 6,79 triệu thùng dầu - mức cao nhất trong vòng 2 tháng qua.
Tổng thống Donald Trump hôm 22/6 khẳng định, điều khoản ràng buộc bởi “General License X” khiến Iran phải dùng nguồn tiền thu về để mua nông sản Hoa Kỳ, thay vì đổ vào tái thiết quân đội. Ngoài ra, việc thanh toán trực tiếp bằng USD giúp Iran nhận tiền qua ngân hàng trung ương, giúp loại bỏ các mạng lưới tài chính trung gian phức tạp - nơi dễ dẫn đến rủi ro thất thoát, thiếu minh bạch.
Dữ liệu từ công ty theo dõi hàng hải cho thấy, Iran xuất khẩu 6,79 triệu thùng dầu hồi tuần trước - mức cao nhất trong vòng 2 tháng qua. Nguồn: X “@WindwardAI”
Tuy nhiên, tài khoản “X” (@miadmaleki) cựu giới chức USDT Miad Maleki ngày 23/6 cảnh báo, lệnh miễn trừ còn lộ lỗ hổng lớn khi cho phép Iran tiếp cận trực tiếp dòng tiền USD mà không đi kèm cơ chế tài khoản ký quỹ ràng buộc nào. Ông Maleki quan ngại, Washington, D.C. sẽ đánh mất hoàn toàn quyền kiểm soát nguồn thu dầu mỏ nếu không sớm chỉnh sửa điều khoản.
Cũng theo ông Miad Maleki, Trung Quốc hiện mua khoảng 90% lượng dầu Iran. Chuyên gia không loại trừ khả năng Bắc Kinh sẽ nhanh chóng tăng nhập khẩu suốt thời gian miễn trừ, đặc biệt khi rào cản thanh toán bằng USD được dỡ bỏ. Ngoài ra, chiến lược gia thuộc Geopolitical Strategy (hãng tư vấn chiến lược) - ông Michael Feller nhận định, Iran có thể tận dụng khoảng thời gian này để sửa chữa cơ sở hạ tầng dầu khí bị hư hại, ký thêm hợp đồng dài hạn cùng khách hàng Trung Quốc.
Cựu quan chức phụ trách trừng phạt thuộc Bộ Tài chính Miad Maleki cảnh báo, lệnh miễn trừ còn bộc lộ lỗ hổng lớn, Washington, D.C. cần điều chỉnh nếu không muốn mất toàn quyền kiểm soát nguồn thu. Nguồn: X “@miadmaleki”
Long Yuan
