(TAP) - Giữa bối cảnh Hiệp ước hạt nhân New START của Hoa Kỳ - Nga sắp hết hạn, phía Moscow tuyên bố đã sẵn sàng trước thực tế thế giới không còn hạn chế đối với vũ khí hạt nhân. Trong khi Washington vẫn chưa phát tín hiệu gia hạn thỏa thuận.
Hiệp ước New START giữa Hoa Kỳ - Nga sẽ hiệu lực vào ngày 5/2/2026. Nguồn: X (@mfa_russia)
Trong cuộc gặp gỡ báo chí ngày 3/2 diễn ra ở trụ sở Đại sứ quán Nga tại Trung Quốc, Thứ trưởng Ngoại giao Nga - ông Sergei Ryabkov đã có những tuyên bố liên quan đến việc Hiệp ước Cắt giảm Vũ khí Chiến lược Mới (New START Treaty) sẽ hết hiệu lực ngày 5/2 tới. Ông Ryabkov nói: “Chúng tôi không đưa ra bất kỳ động thái ngoại giao hay lời kêu gọi chính thức nào đối với Hoa Kỳ. Chúng tôi kịp thời làm mọi việc cần thiết, họ cũng đủ thời gian xem xét. Việc họ không phản hồi là một câu trả lời”. Theo nhà ngoại giao Nga, nếu Hoa Kỳ - Nga không đạt được thỏa thuận trước khi New START hết hạn, hai nước sẽ lần đầu tiên sau nhiều thập kỷ không còn bất kỳ ràng buộc nào về kiểm soát vũ khí hạt nhân. Ông nhấn mạnh: “Đây là một thời điểm mới, một thực tế mới và chúng tôi sẵn sàng cho điều đó”. Dù vậy, ông khẳng định Moscow sẽ không bị khiêu khích để lao vào cuộc chạy đua vũ trang.
Đại sứ quán Nga tại Trung Quốc dẫn lại phát biểu của Thứ trưởng Ngoại giao Sergei Ryabkov. Nguồn: Telegram (Đại sứ quán Nga tại Trung Quốc)
New START do cựu Tổng thống Hoa Kỳ Barack Obama cùng cựu Tổng thống Nga Dmitry Medvedev ký kết hồi năm 2010. Hiệp ước này đặt ra các điều khoản nhằm giới hạn số đầu đạn hạt nhân, tên lửa đạn đạo liên lục địa, máy bay ném bom của mỗi bên, đồng thời thiết lập cơ chế thanh sát, minh bạch lẫn nhau. Cụ thể, số đầu đạn hạt nhân được triển khai giới hạn ở mức 1.550; không quá 700 tên lửa đạn đạo liên lục địa, tên lửa phóng từ tàu ngầm và máy bay ném bom; cùng 800 bệ phóng.
Hồi tháng 9 năm ngoái, tại cuộc họp Hội đồng An ninh Nga, Tổng thống Vladimir Putin tuyên bố sẵn sàng tuân thủ những hạn chế theo khuôn khổ New START thêm 1 năm nếu Hoa Kỳ cũng hành động tương ứng. Về phía Washington, Tổng thống Donald Trump từng phát đi tín hiệu sẽ không gia hạn thỏa thuận này. Tờ New York Times hôm 7/1 dẫn lời Tổng thống Donald Trump cho biết: “Nếu nó hết hạn thì cứ để hết hạn đi. Chúng ta sẽ có một thỏa thuận tốt hơn”. Ngoài ra, ông Trump nhiều lần bày tỏ mong muốn Trung Quốc góp mặt vào cuộc đàm phán kiểm soát vũ khí hạt nhân.
Cựu Tổng thống Hoa Kỳ Barack Obama cùng cựu Tổng thống Nga Dmitry Medvedev ký kết Hiệp ước New START. Nguồn: state.gov
Trong khi đó, Bộ Ngoại giao Trung Quốc ngày 3/2 tiếp tục khẳng định lập trường sẽ không tham gia các vòng đàm phán về vũ khí hạt nhân 3 bên. Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lâm Kiến (Lin Jian) đánh giá năng lực hạt nhân của Bắc Kinh có sự chênh lệch rõ rệt so với Hoa Kỳ và Nga, khiến khuôn khổ đàm phán chung trở nên “thiếu công bằng, thiếu hợp lý”. Đồng thời, ông Lâm Kiến cũng kêu gọi Washington phản hồi tích cực trước đề xuất từ Moscow liên quan tới việc duy trì kiểm soát số lượng vũ khí hạt nhân.
Bộ Ngoại giao Trung Quốc kêu gọi Hoa Kỳ phản hồi đề xuất của Nga. Nguồn: X (@MFA_China)
Mie Duong