(TAP) - Bộ Tư pháp (DOJ) vừa đạt thỏa thuận cùng chính quyền thành phố Lexington (bang Mississippi) và sở cảnh sát địa phương. Quyết định này diễn ra sau khi cơ quan thanh tra phát hiện sở cảnh sát vi phạm nghiêm trọng quyền dân sự, bao gồm phân biệt sắc tộc, sử dụng vũ lực quá mức, thậm chí trả đũa người chỉ trích.
Vụ việc xuất phát từ một báo cáo mà DOJ công bố năm 2024, cáo buộc Sở Cảnh sát thành phố Lexington (LPD): thường xuyên bắt giữ người da màu, xử lý một số vi phạm nhỏ nhằm tạo nguồn thu về cơ quan, đồng thời giam giữ người không đủ khả năng nộp tiền phạt suốt thời gian dài.
DOJ hồi năm 2024 còn phát hiện, tòa án thành phố từng ban hành hơn 650 lệnh bắt vì tiền phạt chưa thanh toán - tương đương khoảng một nửa dân số địa phương (1.200 - 1.300 người). DOJ đánh giá, hành động giam giữ mà không qua thẩm định điều kiện tài chính đã vi phạm Tu chính án thứ 14, Hiến pháp Hoa Kỳ.
Bộ Tư pháp năm 2024 cáo buộc, Sở Cảnh sát thành phố Lexington thường xuyên bắt giữ người da màu, xử lý một số vi phạm nhỏ nhằm tạo nguồn thu về cơ quan, đồng thời giam giữ người không đủ khả năng nộp tiền phạt suốt thời gian dài. Nguồn: justice.gov
Ở thỏa thuận công bố ngày 16/10, phía DOJ yêu cầu chính quyền thành phố, đặc biệt là LPD cần hủy lệnh bắt trái phép, tiến hành xóa bỏ những hồ sơ bản án bất hợp pháp. Cơ quan cảnh sát còn bị cấm áp dụng chỉ tiêu hoặc cơ chế khuyến khích dựa trên số lần dừng xe, cảnh cáo, lập biên bản, bắt giữ hoặc doanh thu liên quan. Ngoài ra, LPD phải tham gia khóa đào tạo do DOJ phê duyệt về dừng xe, khám xét, bắt giữ, sử dụng vũ lực.
Thành phố Lexington và sở cảnh sát cần thiết lập quy trình ghi chép, rà soát, bảo đảm hoạt động thực thi pháp luật tuân thủ quy định tiểu bang, lẫn liên bang. Thỏa thuận mới có hiệu lực trong vòng 3 năm, nhưng thời hạn có thể rút ngắn hoặc kéo dài tùy mức độ tuân thủ. Giới chức DOJ đặt mục tiêu khắc phục những vi phạm này, củng cố niềm tin người dân vào lực lượng thực thi pháp luật.
Chính quyền thành phố, đặc biệt sở cảnh sát địa phương phải hủy lệnh bắt trái phép, tiến hành xóa bỏ những hồ sơ bản án bất hợp pháp, cấm áp dụng chỉ tiêu hoặc cơ chế khuyến khích dựa trên số lần dừng xe, cảnh cáo, lập biên bản, bắt giữ hoặc doanh thu liên quan. Nguồn: justice.gov
Tờ Associated Press (AP) ngày 17/10 thông tin, DOJ mở cuộc điều tra lần đầu tiên vào năm 2023 - thời điểm nhận trình báo từ người dân tố LPD lập chốt chặn nhắm vào tài xế da màu, dùng vũ lực quá mức, tấn công tình dục, bắt giữ người vô cớ. Suốt giai đoạn 2022 - 2024, DOJ ước tính, LPD thực hiện số vụ bắt giữ có quy mô trung bình 1 vụ trên mỗi 4 người - cao hơn gấp 10 lần tỷ lệ bắt giữ bình quân đầu người toàn bang Mississippi.
Huy Niel
