(TAP) - Bộ Tư pháp Hoa Kỳ (DOJ) vừa ban hành hướng dẫn pháp lý tạo điều kiện cho quân đội bắt giữ người di cư xâm nhập khu vực do Bộ Chiến tranh Hoa Kỳ (DOW) kiểm soát dọc biên giới Hoa Kỳ - Mexico.
Văn bản hướng dẫn trên do Văn phòng Cố vấn Pháp lý (OLC) thuộc DOJ ban hành ngày 14/8. Phạm vi ảnh hưởng liên quan đến nhiều khu vực rộng lớn gần biên giới - nơi chính quyền Tổng thống Donald Trump biến nó thành “Khu vực Quốc phòng” (NDA) nhằm ngăn chặn dòng người nhập cư trái phép. Thông thường, quân đội Hoa Kỳ bị hạn chế thực thi luật dân sự trong lãnh thổ quốc gia theo Đạo luật Posse Comitatus (Posse Comitatus Act) - cấm binh sĩ tham gia hoạt động như cảnh sát (bắt giữ, khám xét dân thường). Tuy nhiên, đến đầu năm 2025 - thời điểm trở lại nhiệm sở, ông Trump tuyên bố tình trạng khẩn cấp quốc gia, rồi tiến hành thiết lập NDA ở biên giới, giúp quân nhân có thể bắt giữ bất kỳ ai xâm nhập. Những trường hợp vi phạm phải đối mặt cáo buộc hình sự nghiêm trọng về tội xâm nhập tài sản quân sự.
Văn phòng Cố vấn Pháp lý thuộc Bộ Tư pháp đã ban hành một ý kiến pháp lý trao cho quân đội quyền bắt giữ những người di cư bị cáo buộc xâm nhập khu vực do Bộ Chiến tranh kiểm soát dọc biên giới Hoa Kỳ - Mexico. Nguồn: Office of Legal Counsel
Kết luận ngày 14/8 bởi OLC cho phép, quân nhân truy đuổi, bắt kẻ vi phạm ngay cả khi họ đã rời khỏi ranh giới NDA, miễn hành động này phục vụ xử lý hành vi xâm nhập theo đúng luật liên bang. CBS ngày 14/8 thông tin, chính quyền ông Trump hiện thiết lập 6 NDA quanh Arizona, California, New Mexico, Texas và dự kiến tiếp tục dựng thêm trong tương lai. Vì một số NDA trải dài trên những vùng đất không giống căn cứ quân sự thông thường, DOW đặt biển cảnh báo bằng tiếng Anh, lẫn Tây Ban Nha.
Thời điểm trở lại nhiệm sở, ông Trump tuyên bố tình trạng khẩn cấp quốc gia, rồi tiến hành thiết lập các NDA ở biên giới, giúp quân nhân có thể bắt giữ bất kỳ ai xâm nhập. Nguồn: U.S. Northern Command
Kể từ tháng 4/2025, DOJ truy tố hàng trăm người vượt biên trái phép vào những NDA. Các cáo buộc phổ biến gồm: vi phạm quy định an ninh quân sự, đột nhập tài khu vực quản lý bởi quân đội, hải quân hoặc tuần duyên. Trang Lục quân Hoa Kỳ (U.S. Army) hồi tháng 3 nêu rõ, hơn 20.000 quân nhân được triển khai tại biên giới phía Nam lúc ông Trump bắt đầu nhiệm kỳ thứ hai.
Hiện, lực lượng đặc nhiệm NDA có khoảng 8.000 quân nhân, từng thực hiện 161 vụ bắt giữ. Mặc dù văn bản ý kiến của OLC đóng vai trò pháp lý để lực lượng hành pháp triển khai hoạt động trên thực địa nhưng đây vẫn là hướng dẫn nội bộ, chưa phải phán quyết tiền lệ từ Tòa án. Động thái mới diễn ra giữa bối cảnh chính quyền ông Trump siết chặt chính sách biên giới, gần như đóng cửa hệ thống xin tị nạn đối với những người nhập cảnh trái phép. Dữ liệu trực tuyến bởi Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới (CBP), số vụ bắt giữ tại biên giới phía Nam giảm mạnh, khoảng 1,5 triệu vụ (2024) xuống dưới 240.000 vụ (2025).
Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới ước tính, số vụ bắt giữ tại biên giới phía Nam giảm mạnh, khoảng 1,5 triệu vụ hồi năm 2024 xuống dưới 240.000 vụ vào năm 2025. Nguồn: cbp.gov
Huy Niel
