(TAP) - Tổng thống Đài Loan Lại Thanh Đức (Lai Ching-te) vừa phải tạm hoãn chuyến công du đến Eswatini, sau khi chuyên cơ bất ngờ bị ba quốc gia châu Phi từ chối cho bay qua không phận. Phía Đài Bắc đã lên tiếng chỉ trích động thái này và cáo buộc Trung Quốc đứng sau gây áp lực lên các nước liên quan.
Tổng thống Đài Loan Lại Thanh Đức vừa phải hoãn chuyến công du Vương quốc Eswatini. Nguồn: X (@ChingteLai)
Trong tuyên bố ngày 21/4, Văn phòng Tổng thống Đài Loan cho biết, ba quốc gia bao gồm: Seychelles, Mauritius, Madagascar vô cớ hủy bỏ giấy phép quá cảnh của chuyên cơ ông Lại Thanh Đức chỉ một ngày trước lịch khởi hành, mà không đưa ra bất kỳ thông báo nào. Tổng Thư ký Văn phòng Tổng thống Phan Mạnh An (Pan Men-an) nhận định, Trung Quốc đã gây áp lực, bao gồm cả biện pháp “cưỡng ép kinh tế” để tác động đến quyết định các quốc gia này. Trên mạng xã hội X (@ChingteLai), Tổng thống Lại Thanh Đức cũng lên án hành động “cưỡng ép” từ Trung Quốc làm suy yếu trật tự quốc tế, đồng thời khẳng định Đài Loan sẽ tiếp tục nỗ lực hội nhập bất chấp trở ngại.
Tổng thống Lại Thanh Đức cũng lên án hành động “cưỡng ép” từ Trung Quốc. Nguồn: X (@ChingteLai)
Theo kế hoạch, vào ngày 22/4, ông Lại Thanh Đức sẽ khởi hành đến Vương quốc Eswatini - quốc gia châu Phi duy nhất còn duy trì quan hệ ngoại giao với Đài Loan - để tham dự lễ kỷ niệm 40 năm ngày Quốc Vương Mswati III và sinh nhật lần thứ 58 của ông. Tuy nhiên, sau sự cố nêu trên, Văn phòng Tổng thống Đài Loan đã quyết định hoãn chuyến công tác, đồng thời cử đặc phái viên thay mặt ông Lại tham dự lễ kỷ niệm ở Eswatini. Đây được cho là lần đầu tiên một lãnh đạo Đài Loan phải hoãn công du vì bị từ chối quá cảnh qua không phận. Kể từ khi nhậm chức hồi tháng 5/2024, Tổng thống Lại Thanh Đức chỉ mới thực hiện một chuyến công du duy nhất tới 3 quốc gia đồng minh thuộc khu vực Thái Bình Dương.
Văn phòng Tổng thống Đài Loan thông báo hoãn chuyến công du của ông Lại Thanh Đức. Nguồn: president.gov.tw
Về phía các nước liên quan, Bộ Ngoại giao Seychelles cùng Madagascar tuyên bố quyết định rút giấy phép quá cảnh dựa trên việc không công nhận chủ quyền Đài Loan cũng như tuân thủ nguyên tắc “Một Trung Quốc”. Bộ Ngoại giao Đài Loan ngày 22/4 đã lên tiếng phản bác, cho rằng những tuyên bố này càng chứng minh việc Trung Quốc đứng sau can thiệp. Đài Bắc đồng thời chỉ trích hành vi “chính trị hoá” vùng thông tin bay và sử dụng an ninh hàng không dân dụng như “vũ khí” nhằm gây áp lực chính trị.
Sự việc cũng thu hút sự quan tâm từ nhiều quan chức Hoa Kỳ. Uỷ ban Đối ngoại Hạ viện Hoa Kỳ viết trên mạng xã hội X (@HouseForeignGOP) rằng: “Một lần nữa, Đảng Cộng sản Trung Quốc lại cố gắng bắt nạt Đài Loan - một đối tác thân thiết Hoa Kỳ. Chúng tôi đứng về phía Đài Loan chống lại hành động ép buộc trắng trợn”. Nghị sĩ Mario Diaz-Balart - đồng Chủ tịch Tổ chức kết nối Quốc hội Đài Loan (Congressional Taiwan Caucus) tại Hạ viện Hoa Kỳ chỉ trích Bắc Kinh tiếp tục gây sức ép lên quốc gia khác nhằm cản trở hành trình lãnh đạo Đài Loan. Ông đánh giá việc ba quốc gia châu Phi “khuất phục trước sức ép từ Trung Quốc là điều đáng xấu hổ”.
Nghị sĩ Mario Diaz-Balart lên tiếng chỉ trích hành động của Trung Quốc đối với Đài Loan. Nguồn: X (@MarioDB)
Phản ứng trước vụ việc trên, phát biểu tại họp báo thường kỳ ngày 22/4, Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lâm Kiếm (Lin Jian) đánh giá cao cam kết của các quốc gia liên quan đối với nguyên tắc “Một Trung Quốc”. Ông Lâm khẳng định việc tuân thủ nguyên tắc này hoàn toàn đúng đắn, phù hợp luật pháp quốc tế, những chuẩn mực cơ bản trong quan hệ quốc tế. Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc nhấn mạnh: “Rõ ràng thế giới không còn cái gọi là “Tổng thống ROC” (Republic of China - Cộng hòa Trung Hoa) nữa. Bất cứ ai mang danh hiệu giả tạo đó đều đang đi ngược lại lịch sử và chỉ tự chuốc lấy sự ô nhục”.
Mie Duong
