(TAP) - Cần tây là loại rau phổ biến trong bữa ăn hằng ngày, song những năm gần đây được nhắc đến nhiều dưới góc nhìn dinh dưỡng nhờ hàm lượng vi chất, hợp chất sinh học đáng chú ý. Các nghiên cứu cho thấy, cần tây có thể góp phần hỗ trợ chức năng tim mạch, điều hòa huyết áp và tham gia vào quá trình chuyển hóa đường khi được sử dụng như một phần của chế độ ăn cân đối.
Bảng thành phần dinh dưỡng của cần tây. Nguồn: cdn.agclassroom.org
Cần tây (Apium graveolens) thuộc họ Hoa tán (Apiaceae). Tại Việt Nam, cây được trồng phổ biến làm rau gia vị, rau ăn lá. Theo dữ liệu của Trung tâm Giáo dục Nông nghiệp Quốc gia Hoa Kỳ (National Agriculture in the Classroom), một cọng cần tây cỡ trung bình (khoảng 40g) cung cấp xấp xỉ 5 - 6 kcal, 1,2g carbohydrate, 0,6g chất xơ, 0,3g protein và lượng nhỏ chất béo. Thực phẩm này giàu vitamin K, vitamin C, vitamin A, folate, kali cùng nhiều chất chống oxy hóa tự nhiên.
Cần tây không chỉ là nguyên liệu tạo hương vị cho món ăn mà còn chứa nhiều hợp chất sinh học có lợi đối với sức khỏe. Cần tây chứa flavonoid, polyphenol - nhóm hợp chất thực vật có đặc tính chống oxy hóa, chống viêm. Các chất trên góp phần bảo vệ tế bào trước stress oxy hóa, yếu tố liên quan đến bệnh tim mạch, rối loạn chuyển hóa. Hàm lượng kali, chất xơ ở cần tây có vai trò hỗ trợ kiểm soát huyết áp, cải thiện chức năng tiêu hóa.
Một số nghiên cứu bước đầu ghi nhận cần tây chứa flavonoid có liên quan đến khả năng bảo vệ tế bào beta tuyến tụy - nơi sản xuất insulin, từ đó hỗ trợ điều hòa đường huyết. Song, đây chỉ là tác động hỗ trợ trong khuôn khổ chế độ ăn lành mạnh, không thay thế thuốc điều trị. Nhờ chứa nhiều nước, ít năng lượng, cần tây phù hợp với người đang kiểm soát cân nặng. Chất xơ giúp tăng cảm giác no, hỗ trợ hệ vi sinh đường ruột, qua đó góp phần cải thiện chuyển hóa.
Ảnh minh họa. Nguồn: Canva
Tuy nhiên, cần nhìn nhận thận trọng trước quan niệm xem cần tây như “thần dược giải độc gan”. Đến nay, chưa có bằng chứng lâm sàng đủ mạnh để khẳng định cần tây có khả năng loại bỏ độc tố khỏi cơ thể theo nghĩa y khoa. Về mặt sinh lý, gan và thận mới là hai cơ quan đảm nhiệm chức năng lọc máu, đào thải chất cặn bã. Việc bổ sung cần tây chủ yếu giúp cung cấp vi chất, hợp chất chống oxy hóa, hỗ trợ giảm phản ứng viêm, qua đó góp phần nâng đỡ hoạt động tự nhiên của cơ thể, không thay thế các phương pháp điều trị chuyên môn khi có bệnh lý.
Dù vậy, giá trị dinh dưỡng trong cần tây vẫn được ghi nhận tích cực. Loại rau này chứa nhiều vitamin, khoáng chất thiết yếu, góp phần duy trì trạng thái khỏe mạnh nếu sử dụng hợp lý. Khi dùng nước ép cần tây, nên ưu tiên dạng nguyên chất, hạn chế sản phẩm đóng chai có thêm đường hoặc phụ gia. Bên cạnh đó, cần tây dễ dàng đưa vào khẩu phần hằng ngày dưới nhiều hình thức như salad, món trộn cùng thịt nạc hoặc kết hợp ở các món trứng. Những cách chế biến trên giúp tăng lượng rau xanh, bổ sung chất xơ và vi chất, hỗ trợ tiêu hóa, kiểm soát năng lượng nạp vào. Đặc biệt, nước ép cần tây còn góp phần tăng lượng nước tiêu thụ mỗi ngày, đồng thời cung cấp vitamin A, C, K cùng kali.
Nguồn: cdn.agclassroom.org
Đáng chú ý, cần tây nên được xem như một yếu tố hỗ trợ trong lối sống lành mạnh. Hiệu quả bảo vệ gan, tăng cường sức khỏe chuyển hóa chỉ thực sự rõ nét khi đi kèm chế độ ăn cân đối, hạn chế chất béo bão hòa, duy trì vận động, nghỉ ngơi điều độ. Người có huyết áp thấp, rối loạn tiêu hóa hoặc đang điều trị bệnh mạn tính nên tham khảo ý kiến chuyên gia y tế trước nếu sử dụng thường xuyên.
Anh Nhi