(TAP) - Thống đốc bang California vừa công bố kế hoạch sửa đổi ngân sách nhằm giải quyết các khoản thâm hụt trong năm 2024 - 2025 và 2025 - 2026. Đề xuất giúp cân bằng, duy trì nhiều dịch vụ thiết yếu cho người dân California mà không thêm các loại thuế mới cũng như tăng thuế.
Theo thông tin đăng tải trên trang của Văn phòng Thống đốc Gavin Newsom (Office of Governor Gavin Newsom) ngày 10/5 vừa qua (giờ địa phương), vấn đề thâm hụt ngân sách tại California những năm qua bắt nguồn từ hai nguyên nhân chính: Thuế thu nhập cá nhân thấp và chậm trễ trong việc xử lý thời hạn khai thuế.
Cụ thể, Thống đốc Gavin Newsom cho rằng, doanh thu tiểu bang phụ thuộc nhiều vào thuế cá nhân, bao gồm cả lãi vốn. Trong 02 năm qua, chỉ số này có sự biến động nhất định khi tăng vào năm 2021 (nhờ thị trường chứng khoán) nhưng giảm mạnh vào năm 2022 (khi thị trường suy thoái). Đến lúc nó dần phục hồi vào cuối năm ngoái, tiểu bang tiếp tục thu ít tiền thuế hơn dự kiến, một phần do quy định “chuyển lỗ vốn” (capital loss carryover) - cho phép khoản lỗ từ những năm trước giảm số tiền thuế phải trả.
Thứ hai, cũng trong thời điểm mùa đông năm 2023, ảnh hưởng từ những cơn bão cuối năm khiến Sở Thuế vụ (Internal Revenue Service) quyết định kéo dài thời hạn khai thuế đối với hầu hết người nộp thuế ở California. Điều này làm trì hoãn việc tiết lộ thu nhập bị giảm, kết quả làm chúng thấp hơn 22% so với mong đợi. Cũng theo Thống đốc bang, nếu không có sự chậm trễ này, khoản sụt giảm doanh thu sẽ được tính vào ngân sách năm ngoái và thâm hụt năm nay sẽ nhỏ hơn đáng kể.
Thống đốc bang California Gavin Newsom (Nguồn: Office of Governor Gavin Newsom)
Hiện nay, mặc dù các báo cáo đều cho thấy thị trường kinh doanh ở California vẫn đang bùng nổ, ông Gavin Newsom nhấn mạnh cần sự chuẩn bị kịp thời cho những cuộc khủng hoảng tiềm ẩn cũng như tiến hành đầu tư vào dự trữ và trả nợ. Điều này có thể giúp địa phương thu hẹp khoảng cách ngân sách và duy trì những dịch vụ cộng đồng thiết yếu cho công dân, giúp đỡ người vô gia cư đến giải quyết khủng hoảng khí hậu và giữ an toàn cho cộng đồng.
Đề xuất giảm chi tiêu, duy trì các dịch vụ thiết yếu và không tăng thuế
Theo đề xuất mới, vấn đề thâm hụt ngân sách trong hai năm (2024 - 2025 và 2025 - 2026) sẽ được giải quyết chỉ bằng một khoản ngân sách duy nhất. Nói cách khác, địa phương sẽ thắt lưng buộc bụng (tighten the belt) để đưa ngân sách trở lại đúng hướng sau nhiều năm hỗn loạn bởi đại dịch COVID-19. Tuy nhiên, Thống đốc nhấn mạnh sẽ không thêm các loại thuế mới cũng như tăng thuế đối với người dân. Bằng cách này, California có thể loại bỏ thâm hụt năm nay (27,6 tỷ USD) cũng như mức của năm sau đó (dự kiến 28,4 tỷ USD).
Việc cân bằng và sửa đổi Ngân sách tiểu bang cũng đồng nghĩa địa phương sẽ cắt giảm chi tiêu xuống 19,1 tỷ USD trong năm nay và 13,7 tỷ USD đến năm 2025 - 2026. Điều này bao gồm việc giảm khoảng 8% hoạt động không cần thiết và loại bỏ 10.000 vị trí còn trống trong cơ quan nhà nước. Mục tiêu của đề xuất nhằm giúp ngân sách Chính phủ sử dụng một cách có hiệu quả hơn, linh hoạt, tiết kiệm, giảm quan liêu và dư thừa.
Tuy cắt giảm một số hạng mục, ngân sách duy trì dịch vụ các chương trình nhà ở, thực phẩm, chăm sóc sức khỏe và hỗ trợ quan trọng khác người dân California đang phụ thuộc vẫn được duy trì. Thay vào đó, việc giải quyết thâm hụt sẽ được địa phương cân bằng từ việc giảm nhiều khoản đầu tư một lần hoặc liên tục cũng như tạm dừng mở rộng một số chương trình nhất định. Bên cạnh đó, Thống đốc Newsom cũng hạn chế chi tiêu tiểu bang, cắt giảm chi phí nhưng cam kết không đề xuất thuế mới đối với các doanh nghiệp nhỏ.
Tran Lee
