(TAP) - Ba cường quốc châu Âu thuộc nhóm E3 gồm Vương quốc Anh, Pháp, Đức vừa ra một tuyên bố chung cam kết hợp tác với Hoa Kỳ đối phó các đợt tấn công bằng tên lửa của Iran khắp Trung Đông. Trong đó, phía London chấp thuận cho Washington sử dụng căn cứ quân sự để đối phó Tehran.
Thủ tướng Anh Keir Starmer. Nguồn: X (@Keir_Starmer)
Trong tuyên bố chung ngày 1/3 từ Văn phòng Chính phủ Liên bang Đức nêu rõ, Anh, Pháp, Đức sẽ thực hiện “các bước” bảo vệ lợi ích quốc gia và đồng minh khu vực, thông qua việc hỗ trợ “hành động phòng thủ cần thiết, tương xứng” để phá hủy khả năng phóng tên lửa, máy bay không người lái của Iran. Những nhà lãnh đạo quốc gia thuộc nhóm E3 nhấn mạnh: “Chúng tôi đã nhất trí hợp tác với Mỹ cùng đồng minh khu vực về vấn đề này”.
Ngoài ra, nội dung tuyên bố cho biết: “Các nhà lãnh đạo E3 phẫn nộ trước cuộc tấn công tên lửa bừa bãi, không cân xứng do Iran phát động nhằm vào nhiều quốc gia khác, bao gồm cả nước không tham gia chiến dịch quân sự ban đầu Hoa Kỳ - Israel”. Đồng thời, phía Anh, Pháp, Đức kêu gọi Iran lập tức chấm dứt hành động liều lĩnh đe dọa binh sĩ và thường dân trên khắp khu vực Trung Đông.
Tuyên bố chung của nhóm E3. Nguồn: bundesregierung.de
Đáng chú ý, tối cùng ngày, Thủ tướng Anh Keir Starmer đăng tải một đoạn video trên trang X (@Keir_Starmer) thông báo đáp lại đề nghị của Hoa Kỳ về việc dùng căn cứ quân sự. Ông Starmer nhận định, cách duy nhất “chấm dứt mối đe dọa” từ Iran là phá huỷ tên lửa ngay tại kho chứa, bệ phóng. Ông nói: “Hoa Kỳ đã yêu cầu được phép sử dụng căn cứ quân sự với mục đích phòng thủ cụ thể và hạn chế đó. Chúng tôi quyết định chấp nhận yêu cầu - để ngăn chặn Iran phóng tên lửa khắp khu vực, giết hại thường dân vô tội, gây nguy hiểm đến tính mạng người Anh, tấn công quốc gia không liên quan”. Theo lãnh đạo Vương quốc Anh, quyết định này “phù hợp luật pháp quốc tế”, nhằm thực thi quyền “tự vệ tập thể” góp phần bảo vệ tính mạng công dân, lợi ích quốc gia.
Thủ tướng Keir Starmer không nhắc đến căn cứ quân sự Hoa Kỳ sẽ sử dụng cũng như vị trí căn cứ. Song Tổng thống Donald Trump từng đề cập mong muốn dùng căn cứ không quân RAF Fairford tại hạt Gloucestershire và căn cứ quân sự chung Anh - Hoa Kỳ ở Diego Garcia toạ lạc quần đảo Chagos, trung tâm Ấn Độ Dương khi nổ ra giao tranh với Iran. Trong bài viết trên nền tảng Truth Social (@realDonaldTrump) hôm 17/2, ông viết: “Nếu Iran quyết định không đạt thỏa thuận hạt nhân, Hoa Kỳ có thể cần phải sử dụng căn không quân ở Diego Garcia, sân bay Fairford để loại bỏ cuộc tấn công tiềm tàng thuộc chế độ cực kỳ bất ổn, nguy hiểm”.
Thủ tướng Anh tuyên bố cho phép Hoa Kỳ sử dụng căn cứ quân sự. Nguồn: X (@Keir_Starmer)
Sau nhiều tháng căng thẳng, Hoa Kỳ - Israel hôm 28/2 chính thức phát động chiến dịch tấn công phủ đầu Iran, với mục tiêu loại bỏ “mối đe dọa hiện hữu”. Phía Iran nhanh chóng đáp trả chiến dịch bằng hàng loạt tên lửa, máy bay không người lái nhằm vào lãnh thổ Israel và hàng loạt căn cứ quân sự Hoa Kỳ trên khắp Trung Đông. Bên cạnh đó, một số căn cứ quân sự khác của Anh, Pháp cũng bị ảnh hưởng bởi đòn phản kích từ Iran. Bà Catherine Vautrin - Bộ trưởng Quốc phòng Pháp ngày 1/3 thông báo trên trang X (@CaVautin) rằng, máy bay không người lái đã tấn công căn cứ Hải quân Pháp ở Abu Dhabi, không có thương vong về người. Bộ Quốc phòng Anh xác nhận, máy bay không người lái tấn công căn cứ không quân tại Cyprus. Đồng thời, phía London cho biết máy bay chiến đấu Typhoon thuộc Không quân Hoàng gia vừa bắn hạ một máy bay không người lái đang hướng tới Qatar.
Mie Duong