(TAP) - Bộ Ngoại giao Nga khẳng định sẽ không bao giờ chuyển giao Nhà máy điện hạt nhân Zaporozhye (ZNPP) cho Ukraine hoặc thiết lập cơ chế kiểm soát chung với bất kỳ bên nào, bao gồm Ukraine, Hoa Kỳ hay các tổ chức quốc tế.
Trong thông cáo đăng tải ngày 25/3 (giờ địa phương), Bộ Ngoại giao Nga nhấn mạnh rằng ZNPP là một cơ sở hạt nhân nằm dưới sự quản lý của Moscow và không có khả năng chuyển giao quyền kiểm soát cho Ukraine hay bất kỳ quốc gia nào khác. Theo cơ quan ngoại giao Nga, kết quả cuộc trưng cầu dân ý hồi cuối tháng 9/2022 đã xác lập việc Donetsk, Lugansk, Kherson và Zaporozhye sáp nhập vào Liên bang Nga. Ngày 05/10/2022, Tổng thống Nga ký Sắc lệnh số 711, đặt ra khung pháp lý cho việc quản lý và sử dụng năng lượng hạt nhân tại khu vực Zaporozhye, qua đó khẳng định quyền kiểm soát của Nga đối với ZNPP.
Thông cáo từ Bộ Ngoại giao Nga
Tuyên bố của Nga đưa ra sau khi có thông tin rằng Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đề xuất Ukraine nhượng lại quyền kiểm soát các nhà máy điện hạt nhân, trong đó có ZNPP, như một giải pháp bảo vệ cơ sở hạ tầng năng lượng trước các cuộc tập kích của Nga. Đề xuất được đánh giá là một phần trong chiến lược rộng lớn hơn của Washington nhằm tìm kiếm giải pháp ngăn chặn tổn thất đối với hệ thống năng lượng Ukraine. Tuy nhiên, Moscow bác bỏ hoàn toàn khả năng hợp tác vận hành ZNPP với Ukraine hay bất kỳ quốc gia nào khác. Bộ Ngoại giao Nga nhấn mạnh rằng theo luật pháp quốc tế và các công ước liên quan, trách nhiệm đảm bảo an toàn và an ninh hạt nhân thuộc về quốc gia sở tại – trong trường hợp này là Liên bang Nga.
Nguồn: Trang chính thức của Tổng cục Tình báo Bộ Quốc phòng Ukraine (Головне управління розвідки Міністерства оборони України)
Được biết, ZNPP nằm tại tỉnh Zaporizhia là nhà máy điện hạt nhân lớn nhất châu Âu, có tổng công suất lên tới 6.000 MW và từng đóng vai trò quan trọng trong hệ thống điện năng của Ukraine. Kể từ khi Nga giành quyền kiểm soát khu vực này vào tháng 3/2022, nhà máy trở thành một điểm nóng xung đột. Ukraine và phương Tây cáo buộc Nga sử dụng ZNPP làm lá chắn quân sự, triển khai binh sĩ và khí tài tại đây để ngăn chặn các cuộc phản công từ Kyiv. Ngược lại, Moscow tố cáo Ukraine đứng sau các cuộc pháo kích nhằm vào nhà máy, gây ra nguy cơ sự cố hạt nhân nghiêm trọng.
Hiện nhà máy này do một công ty con thuộc tập đoàn năng lượng nhà nước Nga Rosatom quản lý. Trong bối cảnh xung đột leo thang, ZNPP nhiều lần bị ngắt kết nối khỏi lưới điện Ukraine do các cuộc tấn công nhắm vào hạ tầng năng lượng. Dù Ukraine liên tục kêu gọi Moscow trao trả nhà máy, Nga vẫn kiên quyết duy trì quyền kiểm soát.
Trang Thanh
