(TAP) - Chính quyền Tổng thống Donald Trump thông báo Hoa Kỳ đã hoàn tất quá trình rút khỏi Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Quyết định này thực hiện theo sắc lệnh hành pháp được ký vào ngày 20/1/2025, khi cho rằng WHO đang đi ngược lại lợi ích Hoa Kỳ.
Bộ trưởng Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Robert F. Kennedy Jr. cùng Ngoại trưởng Marco Rubio ngày 22/1 đưa ra một tuyên bố chung chấm dứt tư cách thành viên của Hoa Kỳ tại Tổ chức Y tế Thế giới. Cùng với việc rút khỏi WHO, Hoa Kỳ sẽ dừng toàn bộ nguồn tài trợ, đồng thời tất cả nhân sự, nhà thầu đang làm việc ở cơ quan này cũng được triệu hồi về nước. Ngoài ra, Washington ngừng tham gia các uỷ ban, cơ quan lãnh đạo, cấu trúc quản trị, nhóm kỹ thuật mà WHO bảo trợ. Thay vào đó, Hoa Kỳ sẽ tiếp tục đóng vai trò dẫn dắt y tế toàn cầu thông qua cơ chế hợp tác song phương, tổ chức phi chính phủ, tổ chức tôn giáo.
Hoa Kỳ chính thức rút khỏi Tổ chức Y tế Thế giới. Nguồn: who.int
Theo thông cáo ngày 22/1 của Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh (HHS), quyết định này được thực hiện đúng sắc lệnh hành pháp do Tổng thống Donald Trump ký vào ngày đầu nhậm chức nhiệm kỳ 2. Chính quyền Hoa Kỳ cáo buộc WHO đã trì hoãn việc ban bố tình trạng khẩn cấp trong giai đoạn đầu đại dịch COVID-19, khiến thế giới bỏ lỡ những tuần quan trọng khi virus bắt đầu lây lan. Thời điểm đó, lãnh đạo Tổ chức phụ thuộc quá nhiều vào dữ liệu, thông tin mà Trung Quốc cung cấp, không tiến hành quy trình kiểm chứng độc lập. Đặc biệt là việc lặp lại thông điệp từ phía Bắc Kinh rằng: “chưa tìm thấy bằng chứng xác nhận lây truyền người sang người”. Thậm chí cơ quan này còn hạ thấp rủi ro vấn đề lây nhiễm không triệu chứng cũng như không thông báo kịp thời nguy cơ nhiễm bệnh qua đường không khí.
Thông cáo báo chí do Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Hoa Kỳ công bố. Nguồn: hhs.gov
Thông cáo nêu thêm, sau đại dịch, WHO không thực hiện những biện pháp có ý nghĩa để giải quyết. Phía Washington thẳng thắn chỉ trích cách thức quản trị và sự phối hợp yếu kém của Tổ chức làm dấy lên lo ngại “ưu tiên chính trị hơn hành động y tế”, dẫn đến “xói mòn lòng tin” toàn cầu. Ngoài ra, trong báo cáo đánh giá nguồn gốc COVID-19, WHO còn bác bỏ khả năng nhà khoa học tạo ra virus, mặc cho phía Trung Quốc từ chối cung cấp gen của cá nhân bị nhiễm bệnh ở giai đoạn khởi phát, hay cả thông tin liên quan hoạt động phòng thí nghiệm Vũ Hán, điều kiện an toàn sinh học.
Theo thỏa thuận gia nhập năm 1948, trường hợp muốn rút khỏi Tổ chức, Hoa Kỳ phải gửi thông báo trước 1 năm và thanh toán các khoản nợ còn tồn đọng. Vào ngày 25/1/2025, Phó Phát ngôn Liên hợp quốc Farhan Haq từng thông báo đã nhận thư từ Hoa Kỳ về việc rút khỏi WHO. Ông cho biết nội dung thư đề ngày 22/1/2025, vì vậy quyết định này sẽ có hiệu lực sau 1 năm. Tuy nhiên, trong báo cáo tài chính chu kỳ 2024 - 2025, Hoa Kỳ vẫn chưa thanh toán khoản hội phí bắt buộc (assessed contributions) ước tính khoảng 260 triệu USD.
Mie Duong
